Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelkeelbreedbektiran

Geelkeelbreedbektiran | Platyrinchus flavigularis

Yellow-throated Spadebill | Picochato goliamarillo | Patinho-de-garganta-amarela

De geelkeelbreedbektiran is een schaarse breedbektiran van bergbos in de noordelijke en centrale Andes, met een heldergele keel en onderdelen. Hij leeft in de onderste en middelste etage van vochtig bos. Uit het hele verspreidingsgebied zijn betrekkelijk weinig waarnemingen bekend.

Geelkeelbreedbektiran (Platyrinchus flavigularis)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp, hoog pieuw, met tussenpozen herhaald, en een korte, ijle triller.

Luister: ZangXC892773

Opname: Paul Driver — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een grote kop, een zeer brede, platte snavel en een korte staart. De kop is roodbruin tot kaneelbruin, met een verborgen witte kruinvlek bij het mannetje; het gezicht is vrij effen, zonder de zwarte tekening van verwante soorten. De rug is olijfgroen. Keel en onderdelen zijn heldergeel, de borst met een olijfkleurige waas.

Verwarrings­soorten

De witkeelbreedbektiran Platyrinchus mystaceus heeft een witte keel, een olijfbruine kop en een sterk getekend gezicht. De geelkapbreedbektiran Platyrinchus coronatus is kleiner, met een gele kruinstreep en zwarte gezichtstekening, en leeft lager. Breedbektirannen van het geslacht Tolmomyias hebben een langere staart en vleugelstrepen en zitten hoger in de bomen.

Leefgebied

De onderste en middelste etage van vochtig bergbos en nevelwoud, vooral tussen ongeveer 1200 en 2300 m. Leeft zoals andere breedbektirannen: zit stil op een takje en vliegt plotseling omhoog om insecten van de onderkant van bladeren te grijpen. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk in de Andes. In Ecuador op de oostflank van de Andes. In Peru plaatselijk langs de oostflank, naar het zuiden tot in het midden van het land. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de onderste etage van ongestoord bergbos op de oostflank en luister naar de hoge roep. De vogel zit vaak lang stil, meestal enkele meters boven de grond.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is overal schaars en plaatselijk; bergbos wordt op veel plaatsen gekapt.

Wetenschappelijke naam

Platyrinchus flavigularis | Sclater, 1862

Sclater beschreef de soort in 1862 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Platyrinchus werd in 1805 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks platus, 'plat', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en gularis, 'van de keel', dus 'geelkeel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Albán, Cundinamarca, Colombia.