Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Geelkinstekelstaart
Geelkinstekelstaart | Certhiaxis cinnamomeus
Yellow-chinned Spinetail | Curutié colorado | Curutié
De geelkinstekelstaart is een roodbruine stekelstaart van moerassen en waterkanten in een groot deel van tropisch Zuid-Amerika. Hij zoekt laag en vaak onbedekt naar voedsel en laat veel van zich horen. De gele kinvlek waar de naam naar verwijst is klein.
Geluid
Een schelle, droge ratel, vaak herhaald vanuit lage begroeiing bij het water.
Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, slank en met een vrij lange, spitse staart. Kop en bovendelen zijn kastanjebruin tot roodbruin; per ondersoort verschillen de kleur van het voorhoofd en de toon van de bovendelen. Een grijsbruine, weinig scherpe wenkbrauwstreep. De kin is bleekgeel, de rest van de onderdelen witachtig. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roodwitte stekelstaart Certhiaxis mustelinus heeft zwarte teugels en een zuiver witte kin zonder geel en leeft langs de Amazone. De cayennestekelstaart Synallaxis gujanensis heeft een grijsbruine kruin en rug, met roodbruin alleen op vleugels en staart, en zit in struikgewas. De witwangstekelstaart Schoeniophylax phryganophilus heeft een veel langere staart, een gestreepte rug en een zwarte keelvlek.
Leefgebied
Moerassen, oevers van meren en rivieren, natte graslanden, rijstvelden en de randen van mangrove, in het laagland. Zoekt insecten en spinnen laag in de begroeiing, vaak in het open. Het nest is een grote, bolvormige bouw van takjes, laag in moeras- of mangrovebegroeiing, met een ingangsbuis die bijna verticaal van de onderkant naar de bovenkant loopt. De gestreepte koekoek Tapera naevia legt zijn eieren in het nest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het noorden, in het Caribisch laagland en de Magdalenavallei, en in de llanos. Peru: zeldzaam en plaatselijk in het Amazonelaagland. Bolivia: in het laagland van het noorden en oosten, langs de Madeira en tot aan de voet van de Andes. Ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, Trinidad, de Guyana's, het grootste deel van Brazilië, Paraguay, het noorden van Argentinië en Uruguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop langs de randen van moerassen, rijstvelden en meren in de llanos of in het laagland van Beni en Santa Cruz en luister naar de schelle ratel. De vogels zitten vaak laag in riet en struiken boven het water.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en gebruikt ook door mensen gemaakte natte gebieden zoals rijstvelden.
Wetenschappelijke naam
Certhiaxis cinnamomeus | (Gmelin, 1788)
Gmelin beschreef de soort in 1788 als Certhia cinnamomea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Certhiaxis werd in 1844 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert de geslachten Certhia (boomkruipers, Linnaeus 1758) en Synallaxis (stekelstaarten, Vieillot 1818). De soortnaam komt van Latijn cinnamomeus, 'kaneelkleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.