Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelkruinelenia
Geelkruinelenia | Myiopagis flavivertex
Yellow-crowned Elaenia | Elenita coroniamarilla | Guaracava-de-penacho-amarelo
De geelkruinelenia is een olijfgroene elenia van overstroomd bos in het Amazonegebied. Anders dan de meeste Myiopagis-soorten leeft hij vooral in de onderlaag en middenlaag van várzea en moerasbos. Zijn luide roep is vaak het eerste teken van zijn aanwezigheid.
Geluid
Een luide, wat schorre reeks, ongeveer tsjek-tsjek-tsjeewie, en een scherpe, enkele roep.
Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm, met een vrij lange snavel. De kruin is donker olijf, met een gele, deels verborgen kruinvlek; een lichte wenkbrauw is nauwelijks aanwezig. De bovendelen zijn olijfgroen. De vleugels zijn donker, met twee duidelijke geelachtige vleugelstrepen en gele randen aan de armpennen. De keel is grijsachtig, de borst olijf met vage strepen, de buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De boselenia Myiopagis gaimardii heeft een grijzere kop met een witachtige kruinvlek en leeft hoger in het bladerdak. De geelkruinvliegenpikker Tyrannulus elatus is veel kleiner, met een stompe snavel en een grijs gezicht. De kortsnavelelenia Elaenia parvirostris en andere Elaenia-soorten zijn groter, met een kuif en een witte oogring, en leven in meer open terrein.
Leefgebied
De onderlaag en middenlaag van seizoensgebonden overstroomd bos (várzea en igapó), moerasbos en bos op riviereilanden, in het Amazonelaagland tot ruwweg 400 m. Eet insecten, alleen of in paren. Het nest is weinig beschreven.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Amazonelaagland in het zuiden en oosten. Ecuador: in het Amazonelaagland, vooral in het oosten langs de Napo en de Aguarico. Peru: in het noordoosten, vooral in Loreto, plaatselijk tot in Ucayali. Niet bekend uit Bolivia en ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek per kano of langs paden door overstroomd bos bij lodges aan de Napo en in het gebied rond Iquitos, en luister naar de luide roep in de middenlaag.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Overstroomd bos is langs de grote rivieren nog op grote schaal aanwezig.
Wetenschappelijke naam
Myiopagis flavivertex | (Sclater, 1887)
Sclater beschreef de soort in 1887 als Elainea flavivertex; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiopagis werd in 1888 ingevoerd door Salvin & Godman. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en pagis, 'val, strik'. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en vertex, 'kruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Boven-Ucayali (bij Cashiboya), Peru.