Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Geelkruinkwak
Geelkruinkwak | Nyctanassa violacea
Yellow-crowned Night Heron | Martinete coronado | Savacu-de-coroa
De geelkruinkwak is een gedrongen nachtreiger van mangrove en rotskusten, die gespecialiseerd is in het vangen van krabben. Hij is zowel 's nachts als overdag actief, vooral afhankelijk van het tij. Op de Galápagos leeft een eigen ondersoort die er tamelijk algemeen is en weinig schuw.
Geluid
Een kort, hoog en scherp kwok of kwak, hoger dan de roep van de kwak, vooral in de vlucht en 's nachts.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
55–65 cm, met een dikke, zwarte snavel, een vrij korte hals, grote rode ogen en lange, gele poten. Volwassen vogels zijn grijs, met donkere centra op de veren van rug en vleugels. De kop is zwart, met een witte wangvlek en een roomwitte tot geelachtige kruin en lange witte achterhoofdsveren. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn grijsbruin met fijne witte stippels op de bovendelen en strepen op de onderdelen; ze worden pas na twee tot drie jaar volwassen.
Verwarringssoorten
De kwak Nycticorax nycticorax heeft in volwassen kleed een zwarte rug en kruin en grijze vleugels, zonder witte wangvlek. Jonge kwakken lijken sterk op jonge geelkruinkwakken, maar hebben een dunnere snavel met een gele basis, grotere witte vlekken op de vleugels, kortere poten en in de vlucht steken de tenen minder ver uit voorbij de staart. De schuitbekreiger Cochlearius cochlearius heeft een zeer brede, schuitvormige snavel.
Leefgebied
Mangrove, getijdengeulen, rotskusten, lagunes en estuaria, plaatselijk ook zoetwatermoerassen en rivieroevers in het laagland; op de Galápagos ook lavakusten. Jaagt vooral op krabben, die hij met zijn dikke snavel breekt, daarnaast op kreeftachtigen, vissen en, op de Galápagos, op hagedissen en jonge vogels. Broedt alleen of in kleine groepen, met een nest van takken in mangrove, struiken of tussen rotsen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia aan de Caribische en de Pacifische kust, plaatselijk in het binnenland langs rivieren. In Ecuador langs de hele kust, vooral in de mangrove. In Peru langs de kust van het noorden, zuidwaarts schaarser. Op de Galápagos op alle grotere eilanden. Ontbreekt in Bolivia. Buiten het gidsgebied van het oosten van de Verenigde Staten en Mexico tot het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk op de Galápagos langs de lavakusten en in de mangrove bij aanlegplaatsen; de vogels zitten vaak open op rotsen bij laag water. Op het vasteland zoek je in de mangrove rond de Golf van Guayaquil, bij voorkeur in de schemering.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Verlies van mangrove is plaatselijk een bedreiging; op de Galápagos is de stand stabiel.
Wetenschappelijke naam
Nyctanassa violacea | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Ardea violacea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nyctanassa werd in 1887 ingevoerd door Stejneger. De geslachtsnaam combineert Grieks nux (genitief nuktos), 'nacht', en anassa, 'koningin, vrouwe'. De soortnaam is Latijn violaceus, 'violetkleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carolina's, Verenigde Staten.