Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Kwak
Kwak | Nycticorax nycticorax
Black-crowned Night-Heron | Martinete común | Savacu
De kwak is een gedrongen reiger die vooral in de schemering en 's nachts foerageert en overdag in groepen in bomen en riet rust. Hij komt in het gidsgebied voor van de mangroven aan de kust tot de meren van het altiplano boven 4000 m. De soort broedt op alle continenten behalve Australië en Antarctica.
Geluid
Een hees, kort kwak of woek, vooral in de vlucht bij schemering; in kolonies krassende en klepperende geluiden.
Opname: Timeo CONSTANT — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
56–65 cm. Gedrongen, met korte hals, dikke zwarte snavel en vrij korte gele poten. Volwassen vogels hebben een zwarte kruin en rug, grijze vleugels en een witte tot lichtgrijze onderzijde; in de broedtijd twee of drie lange witte nekpluimen. Het oog is rood. In het Andesgebied leven donkere vogels met meer grijs op hals en borst; in het zuiden van Peru en in Bolivia komt de donkere ondersoort obscurus voor. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruin met witte druppelvlekken op de bovenzijde en een gestreepte onderzijde, met een oranje oog.
Verwarringssoorten
De geelkruinkwak Nyctanassa violacea heeft een grijs lichaam, een zwart-witte kop met lichte kruin en langere poten; jonge geelkruinkwakken zijn grijsbruiner, fijner gevlekt en hebben een dikkere, geheel donkere snavel. De schuitbekreiger Cochlearius cochlearius heeft een brede, schuitvormige snavel en grote zwarte ogen. Jonge kwakken lijken op roerdompen, zoals de Zuid-Amerikaanse roerdomp Botaurus pinnatus, die groter is en fijn gebandeerd.
Leefgebied
Moerassen, rietlanden, meren, rivieroevers, mangroven en kustlagunes, ook rijstvelden en visvijvers, van zeeniveau tot boven 4000 m op het altiplano. Eet vis, kikkers, kreeftachtigen, insecten en soms jonge vogels. Broedt in kolonies in bomen, struiken of riet, aan het Titicacameer in de totorabiezen; het nest is een platform van takken of stengels.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia plaatselijk in het laagland en in de Andes, onder meer op de hoogvlakte van Bogotá. In Ecuador langs de kust en in de Andes, schaars in het Amazonelaagland. In Peru langs de hele kust en in de hooglanden, onder meer aan het Titicacameer. In Bolivia op het altiplano en plaatselijk in het laagland. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in grote delen van Amerika, Europa, Afrika en Azië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Aan het Titicacameer en in de lagunes van de Peruaanse kust, zoals de Pantanos de Villa bij Lima, zitten overdag groepen in het riet of in bomen; bij zonsondergang vliegen ze uit naar hun voedselgebieden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk lijdt de soort onder het verlies en de vervuiling van wetlands en onder verstoring van kolonies.
Wetenschappelijke naam
Nycticorax nycticorax | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Ardea Nycticorax; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nycticorax werd in 1817 ingevoerd door Forster. De geslachtsnaam komt van Grieks nux, 'nacht', en korax, 'raaf': een 'nachtraaf', naar de nachtelijke levenswijze en de krassende roep. De soortnaam herhaalt de geslachtsnaam: Grieks nux, 'nacht', en korax, 'raaf'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Europa.