Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Geelkuiftangare

Geelkuiftangare | Loriotus rufiventer

Yellow-crested Tanager | Tangara crestiamarilla | Tem-tem-de-crista-amarela

De geelkuiftangare is een kleine tangare van de voetheuvels en het aangrenzende laagland aan de oostkant van de Andes in Peru en Bolivia. Het mannetje is zwart van boven en warm okergeel van onderen, met een gele kruin; het vrouwtje is grijs, olijf en oker. Hij leeft in paren of kleine groepjes in gemengde groepen in de middelste en hogere etages van het bos.

Geelkuiftangare (Loriotus rufiventer)
Foto: (c) Thibaud Aronson, some rights reserved (CC BY-SA) — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne tsit-roepjes en een snel gekwetter; de zang is een reeks hoge, ijle tonen. Weinig beschreven.

Luister: ZangXC763330

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een spitse snavel: de bovensnavel zwartachtig, de ondersnavel grijsblauw. Het mannetje heeft een zwarte kop met een geelbruine tot gele kruin die vaak deels verborgen is, een zwarte nek en mantel, een okerkleurige onderrug en stuit, een zwarte staart en zwarte vleugels met witte schouderveren. De keel is donker geelbruin, begrensd door een smalle zwarte band; het midden van de borst is roestbruin en de rest van de onderdelen geelachtig oker. Het vrouwtje heeft een grijze kop, olijfkleurige bovendelen, een witachtige keel en een okerkleurige borst en buik. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de vuurkuiftangare Loriotus cristatus heeft een oranjerode kruin, een lichte keelvlek en zwarte onderdelen, en leeft lager in het Amazonelaagland. Het mannetje van de witschoudertangare Loriotus luctuosus is geheel zwart met een grote witte schoudervlek; het vrouwtje heeft gele, niet okerkleurige onderdelen. Het mannetje van de goudkuiftangare Tachyphonus surinamus is zwart van onderen met kastanjebruine flankveren.

Leefgebied

Middelste en hogere etages van vochtig bos in de voetheuvels en op de lagere hellingen, ook terra-firmebos en várzea in het aangrenzende laagland en hoog secundair bos, tot ongeveer 1250 m in Peru en 1650 m in Bolivia. Zoekt in gemengde groepen tussen bladeren en op takken naar insecten en eet ook kleine vruchten. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op de oostflank van de Andes en in het aangrenzende laagland, van het westen van Loreto zuidelijk tot het noorden van Cusco. In Bolivia in een smalle strook langs de voet van de Andes tot in het noordwesten van Cochabamba. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos; uit Ecuador niet met zekerheid bekend. Buiten het gidsgebied alleen in het uiterste westen van Brazilië (Acre en het westen van Amazonas).

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk in gemengde groepen langs bosranden en wegen in de voetheuvels, bijvoorbeeld in het lagere deel van de Manuweg of in de heuvels rond Tarapoto, naar een tangare met een okergele buik en een zwarte rug.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is vrij klein, maar de soort is daarbinnen plaatselijk vrij algemeen; ontbossing in de voetheuvels is de voornaamste bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Loriotus rufiventer | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Tanagra rufiventer; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Loriotus werd in 1821 ingevoerd door Jarocki. De geslachtsnaam is afgeleid van het Franse loriot, de naam voor de wielewalen van de Oude Wereld. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood', en venter, 'buik', naar de roestkleurige buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo de Olivença, Amazonas, Brazilië.