Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Geelwanggors

Geelwanggors | Ammodramus aurifrons

Yellow-browed Sparrow | Sabanero cejiamarillo | Cigarrinha-do-campo

De geelwanggors is een kleine, grijsbruine gors met een gele wenkbrauw, kenmerkend voor open plekken in het Amazonegebied. Hij is sterk toegenomen met de ontbossing en leeft in weiden, langs wegen, op zandbanken en in dorpen. Zijn zoemende zang is in open terrein in het Amazonelaagland een veelgehoord geluid.

Geelwanggors (Ammodramus aurifrons)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een dun, insectachtig zoemen, meestal met een of twee tikjes ervoor, ongeveer tik, tssss-tssss; het mannetje zingt vanaf een graspol, steen, hek of dak. De roep is een kort tsik.

Luister: ZangXC1183119

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een vrij spitse snavel en een korte staart. De bovendelen zijn grijsbruin, met vage donkere strepen op de rug. Het gezicht is grijs, met een gele streep die van de teugel tot boven het oog loopt; bij sommige vogels is ook de kin of de wang geel. De vleugelbocht is geel. De onderdelen zijn grijswit, met een grijzere borst en grijzere flanken. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn bruiner en vager getekend, met weinig geel in het gezicht en een licht gestreepte borst.

Verwarrings­soorten

De graslandgors Ammodramus humeralis heeft alleen een kleine gele vlek voor het oog, een duidelijker gestreepte kruin en rug, en leeft op natuurlijke savannen. Vrouwtjes en jongen van de jacarinagors Volatinia jacarina hebben een kegelvormige snavel, een gestreepte borst en geen geel in het gezicht.

Leefgebied

Weiden, grazige wegbermen, open plekken bij boerderijen en dorpen, zandbanken en grasoevers langs rivieren, en grasland op riviereilanden, in het laagland tot ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger in de dalen van de oostflank. Zoekt op de grond naar zaden en insecten. Het nest is een kommetje van gras op de grond of laag in een graspol.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en aan de zuidrand van de Llanos. In Ecuador en Peru in het hele Amazonelaagland en in de lagere dalen van de oostflank. In Bolivia in het laagland van het noorden en het midden. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en in het westen en midden van het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs grazige wegbermen, voetbalvelden en rivieroevers bij dorpen in het Amazonelaagland; zingende vogels zitten vaak op een graspol of paaltje.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van open terrein dat na ontbossing ontstaat en is in grote delen van het Amazonelaagland algemeen.

Wetenschappelijke naam

Ammodramus aurifrons | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Tanagra aurifrons; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ammodramus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks ammos, 'zand', en dromos, 'loper': 'zandloper'. De soortnaam komt van Latijn aurum, 'goud', en frons, 'voorhoofd': 'met gouden voorhoofd', naar de gele kleur boven en voor het oog. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Fonte Boa, Rio Solimões, Brazilië.