Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Gekraagde zonnekolibrie

Gekraagde zonnekolibrie | Heliangelus strophianus

Gorgeted Sunangel | Solángel de gorguera | Anjo-do-sol-de-gorjal

De gekraagde zonnekolibrie is een donkere zonnekolibrie van de westflank van de Andes in het zuidwesten van Colombia en het noordwesten van Ecuador. Het mannetje heeft een rozeviolette keel met daaronder een witte borstband, als een kraag. Hij blijft meestal in of vlak bij dekking en verdedigt een eigen groep bloemen.

Gekraagde zonnekolibrie (Heliangelus strophianus)
Foto: Joseph C Boone — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Als zang een reeks van twee of drie hoge tonen, gevolgd door een iets lagere toon. De roep is een droog gekwetter dat eindigt in een zachte, gerekte toon; daarnaast een hoog getjilp.

Luister: ZangXC257840

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een korte, rechte, zwartachtige snavel en een donker staalblauwe, licht gevorkte staart. Beide seksen zijn fluweelachtig donkergroen van boven, met een klein wit vlekje achter het oog; de onderkant is donkergroen en naar achteren grijs gespikkeld. Het mannetje heeft een glinsterend groen voorhoofdsvlekje en een rozeviolette keelvlek, onderaan afgezet met een witte borstband. Het vrouwtje mist de gekleurde keel: haar kin is grijsbruin met witte veerranden, soms met een paar rozeachtige veertjes, en haar witte borstband is smaller.

Verwarrings­soorten

De toermalijnzonnekolibrie Heliangelus exortis heeft een vergelijkbare roze keel, maar geen witte borstband, wel witte onderstaartdekveren, en leeft hoger, vooral op de oostflank. De violetkeelzonnekolibrie Heliangelus viola heeft een diepviolette keel met een blauwgroene band eronder en leeft zuidelijker. Het glanspluimbroekje Eriocnemis vestita heeft grote witte pluimen aan de poten en een glinsterend groene onderkant. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina is kleiner, met een roodkoperen staart.

Leefgebied

Vochtig tot nat bergbos, bosranden, struikrijke randen en ruigten, in het bos vooral in vochtige ravijnen, ruwweg tussen 1200 en 2800 m, boven 2500 m schaars. Zoekt nectar vooral aan lage bloemen, soms tot in de onderste kroonlaag, en vermijdt open terrein. Waarschijnlijk zijn er seizoensgebonden verplaatsingen in de hoogte. Het vrouwtje broedt alleen; het legsel bestaat uit twee witte eieren.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het zuidwesten, op de westflank van de Andes in Nariño. In Ecuador op de westflank van de Andes in het noorden en midden van het land, met een plaatselijke en onderbroken verspreiding. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in ruigten en langs bosranden in ravijnen op de westflank in het noorden van Ecuador, in de provincie Pichincha. De vogel zit vaak laag in dekking; wacht bij een groep bloeiende struiken tot hij terugkeert.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en de soort komt plaatselijk voor; ontbossing op de westflank tast het leefgebied aan.

Wetenschappelijke naam

Heliangelus strophianus | (Gould, 1846)

Gould beschreef de soort in 1846 als Trochilus (--?) strophianus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Heliangelus werd in 1848 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks hēlios, 'zon', met angelos, 'engel'. De soortnaam is Nieuwlatijn strophianus, 'met borstband', van Latijn strophium, 'borstband', waarschijnlijk naar de gekleurde keel met band. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit West-Ecuador.