Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Gele looftiran
Gele looftiran | Capsiempis flaveola
Yellow Tyrannulet | Mosquerito amarillo | Marianinha-amarela
De gele looftiran is een kleine, overwegend gele tiran met een lange staart, die in paren of familiegroepjes door struikgewas en bosranden trekt. Hij houdt de staart vaak schuin omhoog en beweegt hem heen en weer. De soort is wijdverbreid in het laagland van Midden- en Zuid-Amerika en heeft in het gidsgebied een westelijke en een oostelijke stand.
Geluid
Een snel, droog gekwetter of rollend triller, di-di-di-di-dit, vaak in duet door het paar gegeven, en korte, scherpe roepjes.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een korte, smalle snavel en een vrij lange staart. De bovendelen zijn olijfgroen, de kop iets groener, met een duidelijke gele wenkbrauw en een donkere oogstreep. De vleugels zijn donker, met twee geelachtige vleugelstrepen en gele randen aan de slagpennen. De onderdelen zijn helder geel, op de borstzijden wat olijfkleurig. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.
Verwarringssoorten
De geelkruinvliegenpikker Tyrannulus elatus heeft een grijze kop met een gele kruinvlek, een kortere staart en een andere stem. De goudmaskervliegenpikker Zimmerius chrysops heeft een geel gezicht, maar geen opvallende vleugelstrepen, en leeft hoger in de bergen. De groenkapbreedbektiran Tolmomyias sulphurescens heeft een brede, platte snavel en een grijzige kop. De Ecuadoraanse looftiran Phylloscartes gualaquizae heeft een grijze kruin en zit hoger in het bladerdak van het voetheuvelbos.
Leefgebied
Struikgewas, jong secundair bos, bosranden, open plekken met struiken en rivieroevers, in het oosten ook bamboe; vooral in het laagland en de voetheuvels tot ongeveer 1200 m, plaatselijk hoger. Zoekt insecten tussen de bladeren in het lage en middelhoge gebladerte, vaak in paren en soms met gemengde groepen. Het nest is een kommetje van plantenvezels in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het noorden, in het Caribisch laagland en de Magdalenavallei, in de llanos en plaatselijk in het oosten. Ecuador: in het westen van Esmeraldas tot El Oro, en plaatselijk in het oostelijke laagland. Peru: in het oosten, vooral in San Martín, Loreto, Cusco en Madre de Dios, en in het uiterste noordwesten in Tumbes. Bolivia: in het noorden, vooral in Beni en Pando. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Nicaragua tot Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in struikgewas langs bosranden en wegen op paartjes met schuin opgestoken staart en op hun gekwetter in duet. In het westen van Ecuador is de soort regelmatig te vinden in secundaire begroeiing rond Mindo en in de laaglanden van Guayas.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort profiteert van secundaire begroeiing en bosranden en is in grote delen van het verspreidingsgebied vrij algemeen.
Wetenschappelijke naam
Capsiempis flaveola | (Lichtenstein, 1823)
Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als M[uscicapa] flaveola; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Capsiempis werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks kaptō (kapsō), 'naar binnen slokken', en empis, 'mug'. Latijn flaveolus, 'geelachtig', naar het gele verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.