Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Langstaarttiran
Langstaarttiran | Colonia colonus
Long-tailed Tyrant | Tirano colilargo | Viuvinha
De langstaarttiran is een zwarte tiran met een grijswitte kruin en, bij het mannetje, twee sterk verlengde middelste staartpennen. Hij zit bijna altijd op de top van een dode boom of een kale tak aan de bosrand en vliegt van daaruit uit naar vliegende insecten. Paren en kleine familiegroepen houden lang dezelfde zitplaatsen aan.
Geluid
Een zacht, stijgend fluitje, swiet of wiet, vaak herhaald, ook door beide vogels van een paar. Weinig luid.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–25 cm, waarvan bij het mannetje tot ongeveer 10 cm uit de verlengde middelste staartpennen bestaat. Vrijwel geheel zwart, met een grijswit voorhoofd, een grijswitte kruin en wenkbrauwstreep en een witachtige streep of vlek op de rug. De snavel is kort en zwart. Het vrouwtje heeft kortere staartpennen en een grijzere kruin. Jonge vogels zijn doffer zwartbruin, met korte staartpennen.
Verwarringssoorten
Mannetjes van de moortirannen, zoals de amazonemoortiran Knipolegus poecilocercus en de riviermoortiran Knipolegus orenocensis, zijn zwart of leigrijs, zonder lichte kruin en zonder verlengde staartpennen, en leven in oevervegetatie. De zwarte phoebe Sayornis nigricans heeft een witte buik en zit bij stromend water. Vliegende zwaluwen kunnen op een uitvliegende langstaarttiran lijken, maar keren niet terug naar dezelfde tak.
Leefgebied
Bosranden, open plekken met dode bomen, rivieroevers en kapvlakten in vochtig bos van het laagland en de voetheuvels, en halfopen terrein met hoge, kale bomen zoals koffie- en cacaoaanplant met schaduwbomen. Vooral tussen 300 en 1500 m, plaatselijk lager en hoger. Jaagt vanaf een hoge, kale zitplaats op vliegende insecten. Nestelt in een oud spechtenhol of een andere holte in een dode boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: aan de Pacifische kant, in de dalen van de Magdalena en de Cauca en in de voetheuvels ten oosten van de Andes. Ecuador: in het westen in het laagland en de voetheuvels, in het oosten in de voetheuvels en het aangrenzende laagland. Peru: langs de oostflank van de Andes en in het aangrenzende laagland. Bolivia: in de voetheuvels van de Yungas en het aangrenzende laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama, in Venezuela en, gescheiden, in het zuidoosten van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs wegen door de voetheuvels waar dode bomen aan de bosrand staan; de vogels zitten vaak in de top en keren na elke vlucht naar dezelfde tak terug. Het mannetje is in silhouet herkenbaar aan de lange middelste staartpennen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Profiteert plaatselijk van bosranden en open plekken.
Wetenschappelijke naam
Colonia colonus | (Vieillot, 1818)
Vieillot beschreef de soort in 1818 als Muscicapa colonus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Colonia werd in 1828 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam is gebaseerd op 'El Colon' van Félix de Azara (1805) en de soortnaam colonus, Latijn voor 'boer, kolonist'; Spaanse kolonisten in Paraguay en Argentinië noemden de vogel colon. Latijn colonus, 'boer, landman; kolonist, bewoner'. Spaanse kolonisten in Paraguay en Argentinië noemden deze vogel colon. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.