Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Gele zanger
Gele zanger | Setophaga aestiva
American Yellow Warbler | Reinita amarilla | Mariquita-amarela
De gele zanger is een vrijwel geheel gele zanger die broedt van Alaska en Canada tot het noorden van Mexico. Hij overwintert van Mexico tot het noorden van Zuid-Amerika en is in het gidsgebied een algemene wintergast in halfopen land in het laagland. De standvogels van de mangroven en de Galápagos, met kastanjebruine kop of kruin, worden tegenwoordig als aparte soort gezien, de mangrovezanger.
Geluid
De roep is een luid, vol tsjip. De zang is een snelle, heldere reeks fluittonen, ongeveer swiet-swiet-swiet-tie-tie-swiet; in het gidsgebied is die vooral in het voorjaar te horen.
Opname: Rory Nefdt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een vrij korte staart en een donker oog in een effen gezicht. Olijfgeel van boven en geel van onderen; de vleugelpennen hebben gele randen en de staartpennen gele binnenvlaggen, die van onderen als gele vlakken zichtbaar zijn. Het mannetje heeft fijne roodbruine streepjes op borst en flanken. Vrouwtjes en jonge vogels zijn doffer, soms grijzig of bleekgeel, met weinig of geen strepen. Voor vertrek in het voorjaar zijn mannetjes helderder geel.
Verwarringssoorten
De mangrovezanger Setophaga petechia lijkt sterk; de mannetjes hebben een kastanjebruine kop of, op de Galápagos, een roestbruine kruin, maar vrouwtjes en jonge vogels zijn in het veld vaak niet te onderscheiden; in mangroven tussen oktober en april kunnen beide soorten naast elkaar voorkomen. De citroenzanger Protonotaria citrea heeft blauwgrijze vleugels en wit in de staart. De Wilsons zanger Cardellina pusilla heeft een donkere kap of een olijfkleurige kruin, een langere staart zonder geel en geen gele vleugelranden.
Leefgebied
In de winter in halfopen landschap met struiken en bomen, oeverbos, struikgewas langs rivieren en meren, weiland met bomen, tuinen en parken, en de randen van mangroven, vooral in het laagland tot ongeveer 1500 m, op doortrek hoger. Zoekt insecten in het gebladerte van struiken en lage bomen. Broedt niet in het gidsgebied; het nest is een stevig kommetje in een struik in het noorden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: algemene wintergast in het hele laagland en in de lagere Andesdalen, ook op San Andrés en Providencia. Ecuador: vrij algemene wintergast, vooral in het westelijk laagland, ook in het oosten. Peru: wintergast, vooral in het noorden en in het Amazonelaagland, naar het zuiden schaarser. Bolivia: schaarse wintergast in het noorden. Buiten het gidsgebied broedt de soort van Alaska en Canada tot het noorden van Mexico en overwintert ze van Mexico tot Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk tussen oktober en maart in struikgewas langs rivieren, in tuinen en bij weilanden met bomen in het laagland. De luide roep verraadt hem vaak voordat je hem ziet.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze afbakening. De soort in brede zin, inclusief de mangrovezanger, is beoordeeld als niet bedreigd; de stand is groot en de soort verdraagt een door de mens veranderd landschap goed.
Wetenschappelijke naam
Setophaga aestiva | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Motacilla aestiva; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs (genitief sētos), 'mot', en -phagos, '-etend', dus 'motteneter'. De soortnaam komt van Latijn aestivus, 'zomers, van de zomer', naar de vogel die er alleen in de zomer is. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Québec (stad), Canada.