Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Mangrovezanger

Mangrovezanger | Setophaga petechia

Mangrove Warbler | Reinita de manglar | Mariquita-do-mangue

De mangrovezanger is de standvogel onder de gele zangers: hij broedt in mangroven langs de kusten van tropisch Amerika en op de Galápagos. Op de Galápagos is hij een van de algemeenste landvogels en leeft hij van het strand tot in het hoogland. De Nearctische gele zanger, die in de winter in hetzelfde gebied verblijft, is tegenwoordig een aparte soort.

Mangrovezanger (Setophaga petechia)
Foto: Greg Schechter from San Francisco, USA — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een luid, vol tsjip. De zang is een snelle, heldere reeks fluittonen, vergelijkbaar met die van de gele zanger, maar vaak gevarieerder, ongeveer swiet-swiet-swiet-tsjie-tsjie-swiet; het hele jaar te horen, vooral in het broedseizoen.

Luister: ZangXC1056090

Opname: Denis Dujardin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, gebouwd als de gele zanger, olijfgeel van boven en geel van onderen, met gele randen aan de vleugelpennen en gele binnenvlaggen in de staart. Het mannetje van de vasteland-ondersoorten heeft een kastanjebruine kop of kap en roodbruine strepen op de borst. Op de Galápagos heeft het mannetje een roestbruine kruinvlek en roodbruine borststrepen, maar een gele kop. Vrouwtjes zijn olijfgeel tot grijzig, zonder kastanjebruin; op de Galápagos zijn vrouwtjes en jonge vogels vaak opvallend grijs.

Verwarrings­soorten

De gele zanger Setophaga aestiva is tussen oktober en april wintergast, ook in en rond mangroven; mannetjes missen het kastanjebruin op de kop, maar vrouwtjes en jonge vogels zijn in het veld vaak niet te onderscheiden. Op de Galápagos is de soort de enige broedende zanger; grijze jonge vogels lijken daar op vrouwtjes van grondvinken of op de galápagostiran Myiarchus magnirostris, maar hebben een fijne, spitse zangersnavel en gele randen aan vleugel en staart.

Leefgebied

Op het vasteland vrijwel alleen in mangroven en het aangrenzende kuststruweel, slikranden en brakke lagunes, op zeeniveau. Op de Galápagos in alle zones: kust, lavavelden, droog laagland, Scalesia-bos en vochtig hoogland, ook tuinen en dorpen. Zoekt insecten in het gebladerte, op de grond en op stranden, op de Galápagos ook tussen de zeeleeuwen. Het nest is een stevig kommetje in een struik of mangroveboom.

Verspreiding en trek

Colombia: standvogel in mangroven langs de Caribische kust en de Pacifische kust; daarnaast op San Andrés en Providencia. Ecuador: langs de Pacifische kust, vooral in de grote mangrovegebieden van Esmeraldas en de Golf van Guayaquil. Peru: in de mangroven van Tumbes in het uiterste noordwesten. Galápagos: op alle grotere eilanden en veel eilandjes, eigen ondersoort. Ontbreekt in Bolivia. Buiten het gidsgebied langs de kusten van Mexico, Midden-Amerika en Venezuela en op de eilanden van het Caribisch gebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op de Galápagos zie je hem vrijwel overal, van de aanlegsteigers tot het hoogland. Op het vasteland moet je de mangrovegebieden in, bijvoorbeeld per boot in de Golf van Guayaquil of bij Tumbes; let tussen oktober en april op mogelijke verwarring met de wintergasten.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze afbakening. De soort in brede zin, inclusief de gele zanger, is beoordeeld als niet bedreigd. Op het vasteland is de soort gebonden aan mangroven, die plaatselijk sterk zijn teruggedrongen door garnalenkwekerijen.

Wetenschappelijke naam

Setophaga petechia | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Motacilla petechia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs (genitief sētos), 'mot', en -phagos, '-etend', dus 'motteneter'. De soortnaam komt van Italiaans petecchia, 'klein rood vlekje op de huid', naar de roodbruine strepen op de borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Barbados.