Alle soorten › Spechtachtigen › Amerikaanse baardvogels › Geschubde baardvogel

Geschubde baardvogel | Capito squamatus

Orange-fronted Barbet | Cabezón escamoso | Capitão-de-fronte-laranja

De geschubde baardvogel is een baardvogel van de vochtige laaglandbossen en heuvels aan de Pacifische kant van Ecuador en het uiterste zuidwesten van Colombia. Mannetje en vrouwtje verschillen duidelijk: het mannetje heeft een witte kruin en een lichte borst, het vrouwtje een zwarte keel en borst. De wetenschappelijke naam squamatus ('geschubd') verwijst naar de fijne witte tekening op de bovendelen van het vrouwtje.

Geschubde baardvogel (Capito squamatus)
Foto: Octohufman — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het lied is een lage, zeer snelle, zachte, snorrende triller. De roep is een raspend tjiek of trrik.

Luister: ZangXC261850

Opname: Olaf Jahn — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, een gedrongen vogel met een grote kop, een zware, kegelvormige snavel en een vrij korte staart. Het mannetje heeft een oranje tot oranjerood voorhoofd, een witte kruin, een zwarte kop en zwarte bovendelen, met wat witte veren die in de gevouwen vleugel zichtbaar blijven. De onderdelen zijn van kin tot buik geelachtig wit, soms oranje getint, met fijne zwarte vlekjes op de flanken en een zwarte onderstaart. Het vrouwtje heeft een geeloranje voorhoofd en een zwarte kop, keel en borst; de bovendelen zijn zwart met fijne witte tekening op de vleugeldekveren.

Verwarrings­soorten

De vijfkleurenbaardvogel Capito quinticolor, in het Chocó ten noorden van het verspreidingsgebied, heeft een rode kruin en nek, een gele V op de mantel en gele tot oranje onderdelen. De witrugbaardvogel Capito hypoleucus komt alleen in het binnenland van Colombia voor en heeft een rode kruin. Andere baardvogels komen in het westen van Ecuador niet voor.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos en heuvelbos, primair en secundair, en bosranden; ook halfopen land met bomen, zoals boomgaarden, cacaoaanplant en weiland met verspreide bomen. Meestal van zeeniveau tot ongeveer 800 m, plaatselijk tot 1500 m. Eet vooral vruchten en bessen, aangevuld met insecten en spinnen; foerageert in paren op alle hoogten in de begroeiing en sluit zich aan bij gemengde groepen. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een boom, enkele meters boven de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het uiterste zuidwesten, in Nariño. In Ecuador in het westelijke laagland en de uitlopers van de Andes, van Esmeraldas zuidwaarts tot El Oro. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Endemisch voor het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosranden en bij vruchtdragende bomen in het westelijke laagland van Ecuador, bijvoorbeeld in Esmeraldas en de uitlopers ten westen van de Andes. Let op paren die met gemengde groepen meetrekken en op het snorrende lied.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en de stand neemt af door ontbossing in het westen van Ecuador, maar de soort verdraagt halfopen, door mensen beïnvloed land met bomen.

Wetenschappelijke naam

Capito squamatus | Salvin, 1876

Salvin beschreef de soort in 1876 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Capito werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Latijn capito, 'met een grote kop'. De soortnaam komt van Latijn squamatus, 'geschubd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Rita, Ecuador.