Alle soorten › Spechtachtigen › Amerikaanse baardvogels › Witrugbaardvogel

Witrugbaardvogel | Capito hypoleucus

White-mantled Barbet | Cabezón dorsiblanco | Capitão-de-dorso-branco

De witrugbaardvogel is een baardvogel die alleen in Colombia voorkomt, in het midden van het Magdalenadal en op de aangrenzende hellingen van de Centrale en Oostelijke Andes. Hij leeft vooral in het bladerdak van bos en bosresten en bezoekt vruchtdragende bomen, ook in aanplant. Zijn naaste verwanten zijn de roodbandbaardvogel en de sirabaardvogel in Peru.

Witrugbaardvogel (Capito hypoleucus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lage, holle, snel herhaalde reeks tonen, als een snorrende triller, vaak vanuit een hoge boomkruin. Daarnaast raspende roepjes.

Luister: ZangXC353903

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19 cm, met een grote kop en een zware, geelachtige snavel. Voorhoofd en kruin zijn rood; de rest van de bovendelen is zwart, met smalle lichte lijnen op de nek en de schouders. De onderdelen zijn wit met een gele waas, met kaneelbruin op de borst. Het oog is rood, de poten zijn groenachtig grijs. De seksen zijn vrijwel gelijk; het vrouwtje heeft een zwarte vlek aan de basis van de ondersnavel.

Verwarrings­soorten

Binnen het verspreidingsgebied komt geen andere Capito voor. De gouden baardvogel Capito auratus leeft in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes en heeft gele en oranje onderdelen met zwarte vlekken. Baardvogels van het geslacht Eubucco zijn kleiner, met een groene rug.

Leefgebied

Vochtig bergbos en heuvelbos, bosresten tussen weiland, secundair bos en aanplant met vruchtdragende bomen, van ongeveer 200 tot 1800 m, meestal tussen 600 en 1500 m. Zit meestal hoog in het bladerdak. Eet vooral vruchten, onder meer van Cecropia en mango, en ook insecten. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia: in het midden van het Magdalenadal en op de flanken ervan, in onder meer Antioquia, Bolívar, Caldas en Santander. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Endemisch voor Colombia.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij vruchtdragende bomen in bosresten en koffieaanplant in de uitlopers van het Magdalenadal, bijvoorbeeld rond San Rafael en elders in het noordoosten van Antioquia. Let op de lage, snorrende reeks uit de boomkruinen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is echter klein en een groot deel van het oorspronkelijke bos is verdwenen door ontbossing, illegale teelt en kleinschalige goudwinning. In Colombia geldt de soort als bedreigd.

Wetenschappelijke naam

Capito hypoleucus | Salvin, 1897

Salvin beschreef de soort in 1897 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Capito werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Latijn capito, 'met een grote kop'. De soortnaam combineert Grieks hupo, 'onder', met leukos, 'wit', en betekent 'van onderen wit'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Valdivia, Antioquia, Colombia.