Alle soorten › Steltloperachtigen › Strandlopers en snippen › Gestreepte strandloper

Gestreepte strandloper | Calidris melanotos

Pectoral Sandpiper | Correlimos pectoral | Maçarico-de-colete

De gestreepte strandloper is een middelgrote strandloper van natte graslanden en ondiepe oevers, die broedt op de toendra van Noord-Amerika en Noordoost-Siberië en overwintert in het zuiden van Zuid-Amerika. Mannetjes zijn duidelijk groter dan vrouwtjes en blazen in de baltsvlucht een luchtzak in de keel op. In het gidsgebied trekt hij in groepjes door het laagland en over de meren van de Andes.

Gestreepte strandloper (Calidris melanotos)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een laag, rollend krrrt of trrrit, vaak bij het opvliegen.

Luister: ZangXC1050169

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–23 cm, een stevige strandloper met een vrij korte, iets gebogen snavel met lichte basis en geelgroene poten. Bovendelen bruin met zwarte centra en roodbruine en buffige randen; vaak twee witte V-lijnen op de rug. Borst dicht bruin gestreept en scherp afgegrensd tegen de witte buik. Kruin roodbruin gestreept, met een vage lichte wenkbrauwstreep. Jonge vogels zijn helderder roodbruin en buffig van boven. Mannetjes zijn groter dan vrouwtjes, met een donkerder borst. In de vlucht een vage vleugelstreep en een stuit met zwarte middenstreep en witte zijkanten.

Verwarrings­soorten

De blonde ruiter Calidris subruficollis heeft een effen buffige onderzijde zonder strepen, een korte zwarte snavel en gele poten. De Bairds strandloper Calidris bairdii is kleiner, met zwarte poten, langere vleugels en een minder scherp afgegrensde borst. De kleinste strandloper Calidris minutilla lijkt een verkleinde versie, maar is veel kleiner, met een dunnere snavel. De Siberische strandloper Calidris acuminata, een zeer zeldzame dwaalgast, heeft een roodbruinere kruin, een duidelijker wenkbrauwstreep en geen scherpe grens op de borst.

Leefgebied

Natte graslanden, moerasranden, ondergelopen weilanden, rijstvelden en modderige oevers van meren en rivieren, van het laagland tot meren en bofedales in de Andes boven 4000 m; minder vaak op getijdenvlakten. Foerageert in de vegetatie langs het water en pikt en port naar insecten en hun larven, spinnen en kleine kreeftjes. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia een doortrekker in vrijwel het hele land, vooral in de llanos en langs de kusten, op meren ook in de Andes. In Ecuador een doortrekker aan de kust, in de Andes en in het Amazonelaagland. In Peru een doortrekker langs de kust, op meren van de puna en in het Amazonelaagland. In Bolivia een doortrekker en plaatselijk wintergast, vooral in de savannen van Beni en Santa Cruz en op het altiplano. Op de Galápagos een schaarse doortrekker. Broedt op de toendra van Alaska, Noord-Canada en Noordoost-Siberië en overwintert vooral op de graslanden en in de wetlands van Argentinië, Uruguay, Paraguay en Zuid-Brazilië.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Van augustus tot november en in maart en april op ondergelopen weilanden, rijstvelden en moerasranden; de vogels zitten vaak verborgen in kort gras en vliegen bij verstoring roepend op. Let op de scherpe grens tussen de gestreepte borst en de witte buik.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand is groot, maar tellingen wijzen op een afname, vermoedelijk door het verlies van natte graslanden in de overwinterings- en pleistergebieden.

Wetenschappelijke naam

Calidris melanotos | (Vieillot, 1819)

Vieillot beschreef de soort in 1819 als Tringa melanotos; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Calidris werd in 1804 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Grieks kalidris of skalidris, een woord van Aristoteles voor een niet nader bekende grijze vogel van de waterkant. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en nōton, 'rug', dus 'zwartrug'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.