Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Goudvleugelbuidelspreeuw
Goudvleugelbuidelspreeuw | Cacicus chrysopterus
Golden-winged Cacique | Cacique aliamarillo | Tecelão
De goudvleugelbuidelspreeuw is een kleine buidelspreeuw met een gele vleugelvlek en gele stuit, die in het gidsgebied alleen in Bolivia voorkomt. Hij leeft in vochtig voetheuvelbos en in de overgang naar droger bos, ver van het Amazonelaagland. Het zwaartepunt van het verspreidingsgebied ligt verder naar het zuidoosten, tot in het Atlantisch Woud van Brazilië.
Geluid
Een reeks heldere, fluitende frasen, afgewisseld met nasale en krassende tonen. De roep is een kort, scherp tsjek.
Opname: Marcos E. Sosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–21 cm; het mannetje is iets groter dan het vrouwtje. Glanzend zwart, met een opvallende gele vlek op de vleugeldekveren en een gele stuit. De snavel is spits en licht blauwgrijs tot ivoorkleurig. De seksen zijn verder gelijk; het vrouwtje is iets doffer. Jongen zijn doffer, met minder geel.
Verwarringssoorten
De geelstuitbergbuidelspreeuw Cacicus chrysonotus is groter, heeft in Bolivia geen gele vleugelvlek en leeft hoger, in nevelwoud. De geelstuitbuidelspreeuw Cacicus cela is groter, met ook geel aan de staartbasis en de onderstaartdekveren, en leeft in het laagland. De roodboegtroepiaal Icterus cayanensis heeft een slankere, zwarte snavel, een roodbruine of gele schoudervlek en geen gele stuit.
Leefgebied
Vochtig voetheuvel- en lager bergbos van de Yungas, halfvochtig bos en bosranden, ruwweg tussen 500 en 2000 m, plaatselijk lager in droger bos. Foerageert alleen, in paren of met gemengde groepen in de middelste en hogere lagen; zoekt insecten tussen bladeren, mos en epifyten, en eet ook vruchten. Het nest is een hangende buidel, meestal alleen opgehangen aan het uiteinde van een tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen in Bolivia, op de oostflank van de Andes en in het aangrenzende heuvelland in het zuiden en midden van het land. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidoosten van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in voetheuvelbos en bosranden in het zuiden en midden van Bolivia naar gemengde groepen; de gele vleugelvlek valt op als de vogel tussen de bladeren foerageert.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Verdraagt bosranden en gedegradeerd bos, maar is afhankelijk van bomen.
Wetenschappelijke naam
Cacicus chrysopterus | (Vigors, 1825)
Vigors beschreef de soort in 1825 als Xanthornus Chrysopterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cacicus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Spaans cacique, 'opperhoofd', een woord uit het Taíno van het Caribisch gebied. De soortnaam komt van Grieks khrusos, 'goud', en pteron, 'vleugel', naar de gele vleugelvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.