Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Zwarte buidelspreeuw

Zwarte buidelspreeuw | Cacicus solitarius

Solitary Cacique | Cacique solitario | Iraúna-de-bico-branco

De zwarte buidelspreeuw is een geheel zwarte buidelspreeuw van dicht struikgewas en lianen langs rivieren in het laagland ten oosten van de Andes. Anders dan de meeste verwanten leeft hij alleen of in paren en broedt hij niet in kolonies. Hij houdt zich meestal op in lage, dichte begroeiing en verraadt zich vooral door zijn luide, gevarieerde roepen.

Zwarte buidelspreeuw (Cacicus solitarius)
Foto: vinicius_s_domingues — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zeer gevarieerd: luide, nasale, miauwende roepen, een hard kjah, klokkende en schurende geluiden en heldere fluittonen. Roept vaak vanuit dekking.

Luister: ZangXC1181833

Opname: Mateus Gonçalves Santos — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–28 cm; het mannetje is duidelijk groter dan het vrouwtje. Geheel dof glanzend zwart, zonder geel of rood in het kleed. De snavel is lang en spits en licht groenachtig wit. De iris is donker. De staart is vrij lang. De seksen zijn verder gelijk. Jongen zijn doffer zwart.

Verwarrings­soorten

De rouwbuidelspreeuw Cacicus sclateri is kleiner, heeft een lichtblauwe iris en zit meestal hoger in várzea- en oeverbos. De grote koevogel Molothrus oryzivorus heeft een zwarte snavel, een kleine kop met een opgezette halskraag en loopt veel op open oevers. De glanskoevogel Molothrus bonariensis is kleiner, met een korte, donkere snavel, en leeft in open land. De pluchekoptroepiaal Lampropsar tanagrinus is kleiner, met een korte, zwarte snavel, en leeft in groepen.

Leefgebied

Dicht struikgewas, lianen en jong bos langs rivieren en meren, várzea, rivier-eilanden, galerijbos en bosranden in het laagland, meestal onder 1000 m. Zoekt in lage tot middelhoge begroeiing naar insecten, spinnen en andere ongewervelden, en eet ook vruchten en nectar. Het nest is een lange, hangende buidel, meestal alleen opgehangen boven of vlak bij water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, vooral in het Amazonegebied. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten, ook in de Beni-savanne en het zuidoosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, het Amazonegebied en het zuiden van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister langs rivieroevers en op rivier-eilanden naar de nasale roepen uit dichte begroeiing; de vogel laat zich daarna soms kort zien aan de rand van het struikgewas. Boottochten langs kleinere zijrivieren en wandelingen langs meeroevers in het Amazonelaagland bieden de beste kansen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Een wijdverbreide soort die ook in secundaire begroeiing langs water voorkomt.

Wetenschappelijke naam

Cacicus solitarius | Vieillot, 1816

Vieillot beschreef de soort in 1816 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cacicus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Spaans cacique, 'opperhoofd', een woord uit het Taíno van het Caribisch gebied. De soortnaam komt van Latijn solitarius, 'eenzaam'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.