Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Grauwe tinamoe
Grauwe tinamoe | Crypturellus cinereus
Cinereous Tinamou | Tinamú cinéreo | Inhambu-preto
De grauwe tinamoe is een middelgrote, vrijwel egaal donkere Crypturellus van het Amazonelaagland. Hij is vooral te vinden in vochtig en overstroomd bos langs rivieren en meren. Zijn enkele, zuivere fluittoon, steeds op dezelfde hoogte herhaald, is een van de vaste geluiden van de várzea.
Geluid
Een enkele, zuivere, vlakke fluittoon zonder trilling, met tussenpozen van enkele seconden lange tijd herhaald, zowel overdag als in de schemering.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
29–32 cm, met een kleine kop en een rond, vrijwel staartloos lichaam. Het kleed is egaal donker rookgrijs tot grijsbruin, zonder bandering of stippels; de kruin is iets bruiner, de keel iets lichter grijs. De onderdelen zijn nauwelijks lichter dan de bovendelen. De snavel is donker, de poten zijn doffig grijs tot olijfgrijs. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De kleine tinamoe Crypturellus soui is veel kleiner, met een grijzere kop, een lichtere keel en een warmer, roodbruiner onderlijf. De marmertinamoe Crypturellus undulatus is lichter grijsbruin, op de bovendelen fijn gewaterd, met een witachtige keel en een heel andere zang van drie of vier tonen. De bruine tinamoe Crypturellus obsoletus heeft een roodbruiner onderlijf met gebandeerde flanken en leeft hoger op de Andeshellingen. De zwarte tinamoe Tinamus osgoodi is veel groter en leeft in het voetheuvelbos.
Leefgebied
Overstroomd bos (várzea en igapó), moerasbos met aguaje-palmen, bos langs rivieren en meren, ook secundair bos en bosranden; daarnaast in terra-firmebos, vooral in dichte ondergroei. Meestal onder 500 m, plaatselijk tot ongeveer 900 m. Loopt over de bosbodem en zoekt vruchten, zaden en kleine ongewervelde dieren. Het nest ligt op de grond in dichte begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het oostelijke laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland over het hele oosten van het land. In Bolivia in het noorden, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs rivieroevers en oxbowmeren naar de herhaalde, vlakke fluittoon; vogels roepen ook midden op de dag. Een stille boottocht langs beboste oevers of een pad door várzeabos in de vroege ochtend levert de beste kans op een vogel op de grond.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt bejaagd, maar verdraagt secundair bos en bosranden en komt in grote delen van het Amazonelaagland nog algemeen voor.
Wetenschappelijke naam
Crypturellus cinereus | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Tetrao cinereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Crypturellus werd in 1914 ingevoerd door Brabourne, WWK-H & Chubb. De geslachtsnaam komt van Grieks kruptos, 'verborgen', en oura, 'staart', met het Latijnse verkleinwoord -ellus: 'klein verborgen staartje'. De soortnaam komt van Latijn cinereus, 'asgrauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.