Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Punatinamoe
Punatinamoe | Tinamotis pentlandii
Puna Tinamou | Tinamú de la puna | Inhambu-da-puna
De punatinamoe is de grootste tinamoe van het hooggebergte en een kenmerkende vogel van de droge puna in het zuiden van Peru en het westen van Bolivia. Hij leeft in groepjes op open vlakten met graspollen en lage struiken, vaak boven 4000 m. Ondanks de gelijke soortnaam is hij geen naaste verwant van de andestinamoe Nothoprocta pentlandii: zijn geslacht hoort bij de steppetinamoes, samen met de kuiftinamoes van het geslacht Eudromia.
Geluid
Een luide, nasale roep van twee of drie lettergrepen, ongeveer kiu-la, vaak in reeksen herhaald; plaatselijk heet de soort daarnaar kiula. Groepsleden roepen vaak na elkaar of tegelijk, vooral in de ochtend. Bij het opvliegen een luid geraas van de vleugels.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
41–45 cm, gedrongen, met een kleine kop, een korte, licht gebogen snavel en vrijwel geen staart. De kop draagt een patroon van zwarte en witte strepen: een witte wenkbrauwstreep, een donkere oogstreep en een witte streep over wang en halszijde. De bovendelen zijn grijsbruin, fijn gestippeld en gestreept met zwart en geelbruin. De borst is grijs met lichte vlekjes, de buik geelbruin en de onderstaartdekveren roodbruin. De poten zijn grijs, zonder achterteen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De andestinamoe Nothoprocta pentlandii is veel kleiner, zonder zwart-witte kopstrepen, en leeft lager, in struweel en langs akkers. De pisaccatinamoe Nothoprocta ornata is kleiner, met een witachtige, zwart gestippelde kop en hals zonder doorlopende strepen. Darwins steisshoen Nothura darwinii is veel kleiner en geelbruin, met een gestreepte borst. De taczanowski's tinamoe Nothoprocta taczanowskii is donkerder, met een lange, gebogen snavel, en leeft in vochtiger grasland bij bosranden.
Leefgebied
Droge en vochtige puna met graspollen en lage struiken, zanderige en stenige vlakten en de randen van bofedales, vooral tussen 3800 en 5000 m. Leeft in groepjes van enkele tot ruim tien vogels, die samen lopend zoeken naar bladeren, scheuten, zaden en insecten. Het nest is een kuil op de grond, vaak in de beschutting van een graspol; het mannetje broedt de eieren uit.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru in de Andes van het zuiden, onder meer in Arequipa, Moquegua, Tacna en Puno, en plaatselijk noordelijker in het centrum. In Bolivia op het altiplano en de aangrenzende puna in het westen van het land. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op open puna boven 4000 m, bijvoorbeeld in het reservaat Salinas y Aguada Blanca bij Arequipa of in het nationaal park Sajama in Bolivia. Groepjes lopen vaak eerst weg voordat ze opvliegen; in de vroege ochtend zijn ze aan hun roep te horen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt plaatselijk bejaagd en de eieren worden verzameld, maar het leefgebied is groot en weinig door mensen bewoond.
Wetenschappelijke naam
Tinamotis pentlandii | Vigors, 1837
Vigors beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Tinamotis voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam combineert het geslacht Tinamus met Grieks ōtis, 'trap' (de vogel), naar het trapachtige uiterlijk. Genoemd naar Joseph Barclay Pentland (1797–1873), Iers natuuronderzoeker en geograaf die in Bolivia werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Andes, waarschijnlijk Bolivia.