Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Darwins steisshoen

Darwins steisshoen | Nothura darwinii

Darwin's Nothura | Inambú de Darwin | Codorna-de-darwin

Darwins steisshoen is een kleine, gestreepte tinamoe van open grasland in de Andes van het zuiden van Peru en Bolivia, en verder zuidelijk ook in het laagland van Argentinië. Van de steisshoenders van het gidsgebied is hij het meest aan het hooggebergte gebonden. Hij leeft verborgen tussen graspollen en akkers en vliegt pas laat op, met een korte, snorrende vlucht.

Darwins steisshoen (Nothura darwinii)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks hoge, ijle fluittonen, vooral in de vroege ochtend en de avond. Bij het opvliegen een scherpe roep en een snorrend geluid van de vleugels.

Luister: RoepXC335768

Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

24–26 cm, met een kleine kop, een korte, licht gebogen snavel en vrijwel geen staart. De kruin is zwartachtig met lichte strepen, de kop verder geelbruin met fijne donkere stippels en een witachtige keel. Hals en borst zijn geelbruin met donkere streepjes en vlekjes, de buik is effen geelbruin tot kaneelkleurig. De bovendelen zijn grijsbruin tot geelbruin, met zwarte bandering en lichte lengtestrepen. De poten zijn geelachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De andestinamoe Nothoprocta pentlandii is groter en grijzer, met een grijze, fijn wit gestippelde borst en een langere snavel. De pisaccatinamoe Nothoprocta ornata is veel groter, met een witachtige, zwart gestippelde kop. De punatinamoe Tinamotis pentlandii is veel groter, met zwart-witte kopstrepen. De witbuiksteisshoen Nothura boraquira leeft in het oostelijke laagland van Bolivia en heeft een witte buik.

Leefgebied

Droog en vochtig grasland van de puna, open grasland met lage struiken en de randen van akkers en braakland, vooral tussen 2800 en 4300 m. Loopt over de grond en zoekt zaden, scheuten en insecten. Het nest ligt op de grond, verscholen in een graspol; het mannetje broedt.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de Andes van het zuiden, vooral in Cusco, Puno en Arequipa en rond het Titicacameer. In Bolivia op het altiplano en in de inter-Andesdalen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië en verder in de grassteppen van het midden en zuiden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langzaam door grasland en langs akkerranden op het altiplano, bijvoorbeeld rond het Titicacameer; vogels drukken zich lang en vliegen pas vlak voor je voeten op. In de vroege ochtend verraden ze zich door hun fluittonen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt kleinschalige landbouw en beweid grasland goed, maar wordt plaatselijk bejaagd.

Wetenschappelijke naam

Nothura darwinii | Gray, 1867

Gray beschreef de soort in 1867 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Nothura werd in 1827 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks nothos, 'onecht', en oura, 'staart'; de staart is nauwelijks zichtbaar. Genoemd naar Charles Darwin (1809–1882), Engels natuuronderzoeker, die tijdens de reis van de Beagle in Argentinië verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahía Blanca, Buenos Aires, Argentinië.