Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Grijskapdwergmierpitta

Grijskapdwergmierpitta | Grallaricula nana

Slaty-crowned Antpitta | Ponchito enano | Tovaquinha-de-coroa-cinza

De grijskapdwergmierpitta is een kleine mierpitta met een leigrijze kruin boven een olijfbruin gezicht en oranjeroodbruine onderdelen. Hij leeft in het hogere bergbos van de noordelijke Andes, bijna altijd in of bij dichte Chusquea-bamboe. Van de dwergmierpitta's in het gidsgebied is hij op de juiste hoogte een van de talrijkste.

Grijskapdwergmierpitta (Grallaricula nana)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle reeks hoge, heldere fluittonen die in toonhoogte daalt, met kleine verschillen tussen de ondersoorten. De roep is een dalende tjoe.

Luister: ZangXC730795

Opname: Brian Cox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, rond en kortstaartig, op lange grijze poten. De kruin is donker leigrijs, het gezicht olijfbruin met een oranjeroodbruine teugelvlek en oogring. Bovendelen en staart zijn olijfbruin, de vleugels geelbruiner. De onderdelen zijn grotendeels oranjeroodbruin, met een witte halve maan op de onderkeel en een wit buikmidden. Vogels van de ondersoort occidentalis zijn op de onderdelen wat lichter. De snavel is zwart met een witte of roze basis. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De noordelijke en de zuidelijke roestborstdwergmierpitta (Grallaricula ferrugineipectus en Grallaricula leymebambae) hebben een bruine kruin zonder grijs. De roodkapdwergmierpitta Grallaricula cucullata heeft een geheel oranje kop en een grijze borst. De okerborstdwergmierpitta Grallaricula flavirostris heeft een olijfbruine kruin en een okergele borst, en leeft lager. Chapmans dwergmierpitta Grallaricula lineifrons heeft een zwart gezicht met een witte halve maan en gestreepte onderdelen.

Leefgebied

De ondergroei van vochtig hoger bergbos en nevelwoud, bijna altijd in of bij dichte Chusquea-bamboe, ook in bamboerijke verstoorde delen en secundaire groei zolang er voldoende bos omheen staat; in Ecuador en Peru ongeveer tussen 2000 en 2900 m, in Colombia tot 3300 m. Foerageert alleen of in paren laag in de vegetatie en op de strooisellaag en eet insecten, andere geleedpotigen en regenwormen; volgt soms trekmieren. Het nest is een ondiep kommetje van bladeren op een platform van takjes, 2 tot 2,5 m hoog in of bij bamboe; het legsel bestaat meestal uit één ei.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de drie Andesketens: in de Westelijke en Centrale Andes de ondersoort occidentalis, in de Oostelijke Andes de nominaat en in de Serranía de los Yariguíes de ondersoort hallsi. In Ecuador op de oostflank. In Peru in het noorden, tot aan de Marañón in Cajamarca. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes en het kustgebergte van Venezuela, in het tepuigebied en aangrenzend Guyana en Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in bamboerijk nevelwoud tussen 2000 en 3000 m naar de snelle, dalende fluitreeks. Het reservaat Río Blanco bij Manizales in Colombia is een bekende plek voor de soort.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en de stand wordt stabiel geacht.

Wetenschappelijke naam

Grallaricula nana | (de Lafresnaye, 1842)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1842 als Grallaria nana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Grallaricula werd in 1858 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam is een verkleinwoord van het geslacht Grallaria, Nieuw-Latijn voor 'steltloper'. De soortnaam komt van Latijn nanus, 'dwerg'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.