Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Grijze kiekendief

Grijze kiekendief | Circus cinereus

Cinereous Harrier | Gavilán ceniciento | Gavião-cinza

De grijze kiekendief is de kiekendief van de hoge Andes. Hij vliegt laag en wiegend boven páramo, puna en moerassen, met de vleugels in een ondiepe V, en speurt zo de grond af naar prooi. Het mannetje is grotendeels grijs, het vrouwtje bruin; beide hebben een witte stuit.

Grijze kiekendief (Circus cinereus)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Bij het nest een snel, schel kek-kek-kek en hoge, piepende fluittonen.

Luister: RoepXC48405

Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

40–50 cm; het vrouwtje is groter dan het mannetje. Slank, met lange, smalle vleugels, een lange staart en een uilachtige gezichtssluier. Het mannetje is donker blauwgrijs op kop, borst en bovendelen, met een witte stuit; de buik is wit met fijne roodbruine bandering. In de vlucht zijn de vleugelpunten zwart en heeft de grijze staart donkere banden. Het vrouwtje is donkerbruin van boven, met een witte stuit, een sterk gebandeerde staart en een roomkleurige onderkant met strepen op de borst en roodbruine bandering op de buik. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, maar zijn van onder geelbruin met grove donkere strepen in plaats van bandering.

Verwarrings­soorten

De buffons kiekendief Circus buffoni is groter, met langere vleugels, en leeft vooral in het laagland; het mannetje heeft een zwartachtige kop en borst of is geheel donker, en mist de roodbruine bandering op de buik. Bij de Amerikaanse blauwe kiekendief Circus hudsonius, een zeldzame wintergast uit Noord-Amerika, is het mannetje van onder veel witter en zijn jonge vogels effen roestbruin van onder. De aplomadovalk Falco femoralis jaagt in hetzelfde open land, maar heeft spitse vleugels, een donkere wangstreep en geen witte stuit.

Leefgebied

Open, vochtig grasland in het hooggebergte: páramo, natte puna, bofedales, rietkragen en oevers van Andesmeren, en akkers en weiden daartussen; vooral tussen ongeveer 2500 en 4500 m. In Peru ook in moerassen en rietvelden aan de kust. Jaagt in een lage zoekvlucht op kleine zoogdieren, vogels, hagedissen en kikkers. Het nest ligt op de grond, verborgen in hoog gras of riet.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia zeldzaam en plaatselijk in de Andes. In Ecuador in páramo en moerassen langs de Andes. In Peru verspreid in de hoge Andes en plaatselijk aan de kust. In Bolivia op het altiplano en in de hoge Andes; in de zuidelijke winter ook in het oostelijk laagland. Buiten het gidsgebied in Chili en Argentinië tot Vuurland en op de Falklandeilanden, en in de zuidelijke winter noordwaarts tot Paraguay, Uruguay en het zuiden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek boven natte puna en langs de oevers van Andesmeren, zoals het Titicacameer en het Junínmeer, en boven páramo in Ecuador. Vogels vliegen laag en traag over het gras en kantelen voortdurend; de witte stuit is ook op afstand zichtbaar.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid, al gaat plaatselijk leefgebied verloren door drooglegging en overbeweiding van hooglandmoerassen.

Wetenschappelijke naam

Circus cinereus | Vieillot, 1816

Vieillot beschreef de soort in 1816 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Circus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Grieks kirkos, een roofvogel die naar zijn cirkelende vlucht is genoemd. De soortnaam komt van Latijn cinereus, 'asgrijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.