Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Grijze miervogel

Grijze miervogel | Cercomacra cinerascens

Grey Antbird | Hormiguero gris | Chororó-pocuá

De grijze miervogel is een miervogel van de middenlaag en het lagere bladerdak van Amazonisch bos. Hij leeft in dichte lianen, vaak 8 tot 20 m boven de grond, en verraadt zich meestal door zijn zang. Zijn ritmische, raspende zang is een van de vaste geluiden van terra-firmebos.

Grijze miervogel (Cercomacra cinerascens)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een raspende, ritmisch herhaalde tweetonige frase, in Peru als djjj-HOER djjj-HOER djjj-HOER, in Ecuador meer haperend; de zang verschilt enigszins tussen ondersoorten. Roepen zijn ratels, een scherp k-lok van het mannetje en een scherp zjip en laag, nasaal gegrom van het vrouwtje.

Luister: ZangXC995491

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm, met een vrij lange staart. Het mannetje is donkergrijs, met een kleine witte vlek tussen de schouders, vage witte stippen op de vleugeldekveren en een zwartachtig grijze staart met brede witte toppen. Het vrouwtje heeft een olijfbruine kruin en bovenzijde, een grijzere stuit, bleek olijfgele toppen aan de vleugeldekveren en een leigrijze staart met witte toppen; keel en onderzijde zijn grotendeels olijfgeel, flanken en onderstaartdekveren donkerder.

Verwarrings­soorten

De peruaanse miervogel Cercomacra manu leeft in bamboe, en het vrouwtje is grijs van onder. De zwarte miervogel Cercomacroides serva leeft lager in de onderlaag; het mannetje is zwarter en mist de brede witte staarttoppen, het vrouwtje is roodbruin van onder. De matogrossomiervogel Cercomacra melanaria komt in het gidsgebied alleen in het oosten van Bolivia voor; het mannetje is zwart.

Leefgebied

Dichte vegetatie en lianen in de middenlaag en het lagere bladerdak van vochtig terra-firmebos, ook in várzea en oud secundair bos, van zeeniveau tot ongeveer 900 m, in Peru tot 1150 m. Springt door lianen en dicht gebladerte en pikt insecten van bladeren en takken, soms in gemengde groepen. Het nest is een diepe, hangende kom in dichte vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het zuidoosten, in het Amazonelaagland. Ecuador: in het oostelijk laagland. Peru: in het hele Amazonelaagland. Bolivia: in het noordwesten en noordoosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in terra-firmebos naar de ritmische, raspende zang uit de lianen boven je hoofd; met geduld is de vogel tussen de lianen in de middenlaag te vinden. Een uitkijktoren in het bladerdak geeft goed zicht.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid en vrij algemeen in Amazonisch bos; ontbossing tast de stand plaatselijk aan.

Wetenschappelijke naam

Cercomacra cinerascens | (Sclater, 1857)

Sclater beschreef de soort in 1857 als Formicivora cinerascens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cercomacra werd in 1858 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam combineert Grieks kerkos, 'staart', en makros, 'lang'. De soortnaam cinerascens is Latijn voor 'grijzig, asgrauw wordend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.