Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Grijze tapaculo

Grijze tapaculo | Myornis senilis

Ash-colored Tapaculo | Tapaculo cenizo | Macuquinho-cinzento

De grijze tapaculo is een egaal grijze tapaculo met een opvallend lange staart, de enige soort van het geslacht Myornis. Hij leeft in dichte bamboe in het hoge bergbos van de noordelijke Andes en beweegt als een muis door de ondergroei. De lange, versnellende zang is in dat bamboe een vertrouwd geluid.

Grijze tapaculo (Myornis senilis)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang begint met losse, scherpe tonen die steeds sneller worden en overgaan in een lange, ratelende triller of snorrend geluid. Daarnaast korte, scherpe roepen.

Luister: ZangXC511253

Opname: Simon Mills — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, slank voor een tapaculo, met een lange, vaak iets opgewipte staart. Het hele kleed is egaal leigrijs, iets lichter op keel en borst; de flanken en onderstaartdekveren kunnen een bruinachtige zweem tonen. De snavel is dun en donker, de poten zijn bruinachtig. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruiner, met een roodbruine tint op buik en flanken en vage bandering.

Verwarrings­soorten

Scytalopus-tapaculo's in hetzelfde bamboe, zoals de zwarte tapaculo Scytalopus latrans en Spillmanns tapaculo Scytalopus spillmanni, zijn gedrongener en hebben een duidelijk kortere staart; de zwarte tapaculo is bovendien donkerder. De paramotapaculo Scytalopus opacus leeft hoger, rond de boomgrens, en heeft bruin gebandeerde flanken. De zang is het belangrijkste onderscheid.

Leefgebied

Dichte Chusquea-bamboe en ondergroei in vochtig hoger bergbos, nevelwoud en elfenwoud, tot aan de boomgrens, ruwweg tussen 2300 en 3500 m. Beweegt laag door de vegetatie, meer boven de grond dan de meeste Scytalopus-soorten, en zoekt kleine insecten en spinnen. Het nest is een bolvormig bouwsel van mos en plantenmateriaal, laag in dichte vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Centrale en Oostelijke Andes en plaatselijk in de Westelijke Andes. In Ecuador op beide Andesflanken. In Peru in het noorden, zuidwaarts tot ongeveer Huánuco. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in dicht bamboe in het nevelwoud naar de versnellende reeks die overgaat in een triller. De vogel laat zich soms kort zien aan de rand van een pad door het bamboe, vooral als hij reageert op een andere zanger.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het hoge bergbos wordt plaatselijk gekapt en afgebrand, maar de soort is in geschikt bamboe op veel plaatsen aanwezig.

Wetenschappelijke naam

Myornis senilis | (de Lafresnaye, 1840)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1840 als Merulaxis senilis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myornis werd in 1915 ingevoerd door Chapman. De geslachtsnaam komt van Grieks mus, 'muis', en ornis, 'vogel': een muisvogel, naar het grijze, muisachtige uiterlijk. De soortnaam komt van Latijn senilis, 'van een oude man', dus grijsharig, naar het asgrijze verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.