Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Roestbuiktapaculo

Roestbuiktapaculo | Liosceles thoracicus

Rusty-belted Tapaculo | Tapaculo fajirrojizo | Corneteiro-da-mata

De roestbuiktapaculo is de enige tapaculo van het Amazonelaagland: een vrij grote, kortvleugelige grondvogel van de bosbodem in ongestoord regenwoud. Hij loopt met opgewipte staart tussen omgevallen stammen en dicht struikgewas en blijft meestal verborgen. Zijn aanwezigheid wordt vooral verraden door de reeks dalende fluittonen.

Roestbuiktapaculo (Liosceles thoracicus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks van vijf tot tien heldere, wat klagende fluittonen die geleidelijk in toonhoogte dalen en soms trager worden. De roep is een kort, droog tsjek.

Luister: ZangXC1183650

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een vrij lange, vaak opgewipte staart en sterke poten. De bovendelen zijn donker roodbruin, de kop is grijs met een lichtere wenkbrauwstreep. Keel en borst zijn wit, met daaronder een brede roestoranje band over de onderborst. Buik en flanken zijn bruin met zwarte en witte dwarsbandering. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer en vager getekend.

Verwarrings­soorten

In het laagland komt geen andere tapaculo voor. De zwartkeelmierlijster Formicarius analis loopt ook over de bosbodem met opgewipte staart, maar heeft een zwarte keel, grijze onderdelen en geen roestkleurige band. De geringde piepertiran Corythopis torquatus is kleiner en slanker, met een zwart gestreepte borstband op witte onderdelen, en loopt kwikstaartachtig. De zwartstaartbladkrabber Sclerurus caudacutus is egaal donkerbruin met een lichte keel en een zwarte staart.

Leefgebied

De ondergroei en bosbodem van vochtig terra-firmebos in het laagland, vaak bij omgevallen bomen, wortelkluwens en dicht struikgewas, tot ongeveer 800 m. Loopt over de grond en zoekt insecten en andere ongewervelden in de strooisellaag. Het nest is een bolvormig bouwsel in een holte of tussen wortels laag bij de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Amazonelaagland in het zuidoosten. In Ecuador in het laagland ten oosten van de Andes. In Peru verspreid in het Amazonelaagland, vooral in het noorden en midden. In Bolivia hooguit in het uiterste noorden; aanwezigheid onzeker. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Braziliaans Amazonië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in hoog terra-firmebos naar de dalende fluitreeks. De vogel zingt vaak vanaf een omgevallen stam of laag in het struikgewas en blijft daarbij lange tijd op dezelfde plek.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van ongestoord bos en verdwijnt plaatselijk door ontbossing, maar het leefgebied is groot.

Wetenschappelijke naam

Liosceles thoracicus | (Sclater, 1865)

Sclater beschreef de soort in 1865 als Pteroptochus thoracicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Liosceles werd in 1865 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks leios, 'glad', en skelos, 'poot': 'met gladde poten'. De soortnaam komt van Latijn thorax, 'borst', naar de roestkleurige borstband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Salto do Girão, Rio Madeira, Rondônia, Brazilië.