Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Groenkuifkoketkolibrie

Groenkuifkoketkolibrie | Lophornis verreauxii

Butterfly Coquette | Coqueta mariposa | Topetinho-verde-amazônico

De groenkuifkoketkolibrie is een piepkleine kolibrie van het Amazonelaagland en de lage voetheuvels ten oosten van de Andes. Hij werd lang als ondersoort van de gepluimde koketkolibrie van Zuidoost-Brazilië beschouwd. Het mannetje heeft een groene kuif met rode veertoppen en lange groene pluimen met witte toppen aan de zijkanten van de kop.

Groenkuifkoketkolibrie (Lophornis verreauxii)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Bij het foerageren korte tsip- of tjip-roepjes.

Luister: RoepXC1184832

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

8 cm, met een korte, rechte snavel. Het mannetje heeft een donkergroene kop met een groene kuif waarvan de veren rode toppen hebben, en lange groene wangpluimen met witte toppen. De rug is groen met een goudglans; over de stuit loopt een witte band en de bovenstaartdekveren zijn donker roodbruin. De onderdelen zijn groen, met witte dijen, en de staart is kastanjebruin. Het vrouwtje heeft geen kuif of pluimen, een witachtige wangstreep, een goudglans op de borst, minder roodbruin op de bovenstaartdekveren en dezelfde witte stuitband.

Verwarrings­soorten

De vuurkuifkoketkolibrie Lophornis delattrei en de spikkelkoketkolibrie Lophornis stictolophus hebben een rossige kuif en leven vooral hoger, in de voetheuvels; hun vrouwtjes hebben een rossige of rossig gevlekte keel. De gekuifde draadkolibrie Discosura popelairii en de zwartbuikdraadkolibrie Discosura langsdorffi hebben ook een witte stuitband, maar de mannetjes hebben een lange, spitse staart. In het oosten van Bolivia is Goulds koketkolibrie Lophornis gouldii als dwaalgast vastgesteld; het mannetje heeft een rossige kuif en witte, groen gestippelde oorpluimen.

Leefgebied

Randen van vochtig laaglandbos, oeverbos, struikbos op witzand, terra-firmebos, secundair bos en struikrijke open plekken, tot ongeveer 1000 m. Bezoekt kleine bloemen, vaak hoog in bloeiende bomen, en vangt kleine insecten.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Amazonelaagland in het zuidoosten; in Ecuador in het oostelijk laagland en de lage voetheuvels; in Peru in het oostelijk laagland; in Bolivia in het laagland en de voetheuvels van het noorden en midden van het land. Overal schaars en plaatselijk. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië, oostwaarts tot Mato Grosso, en met een eigen ondersoort plaatselijk in het zuiden van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bij bloeiende bomen aan bosranden, langs rivieren en op open plekken in het Amazonelaagland, bijvoorbeeld rond Rurrenabaque in Bolivia. De vogels foerageren vaak hoog in de kruin en zijn vanaf een uitkijktoren of een hoge oever beter te volgen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en komt ook voor in secundair bos en struikrijk terrein.

Wetenschappelijke naam

Lophornis verreauxii | Bourcier, 1853

Bourcier beschreef de soort in 1853 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Lophornis werd in 1829 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Grieks lophos, 'kuif', met ornis, 'vogel'. De soortnaam eert Jean Baptiste Édouard Verreaux (1810–1868), Franse handelaar in natuurhistorische objecten en verzamelaar. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.