Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Groenrugbekarde

Groenrugbekarde | Pachyramphus viridis

Green-backed Becard | Anambé verdoso | Caneleiro-verde

De groenrugbekarde is een middelgrote, olijfgroene bekarde met een zwarte kruin bij het mannetje. In het gidsgebied leven twee groepen: de vroeger als aparte soort beschouwde geelwangvormen op de oostflank van de Andes in Ecuador en Peru, en de nominaatvorm in het laagland van Bolivia. De vogels zoeken rustig in het lover naar insecten, vaak in gemengde groepen.

Groenrugbekarde (Pachyramphus viridis)
Foto: Cláudio Dias Timm from Rio Grande do Sul — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het gezang begint abrupt en bestaat uit een stijgende, iets vertragende reeks zoete tonen. De roep is een snelle, dunne, nasale reeks tonen die in toonhoogte stijgt.

Luister: ZangXC1071818

Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een grote kop en een korte, brede snavel. Het mannetje heeft een glanzend zwarte kruin, een olijfgroene rug en vleugels, gele wangen en een geelachtige borst, overgaand in een lichtere buik. Bij de nominaatvorm in Bolivia zijn de wangen grijzer en heeft de borst een gele band tussen een lichte keel en buik. Het vrouwtje mist de zwarte kruin: de kruin is olijfgroen en de kleine vleugeldekveren zijn kastanjebruin.

Verwarrings­soorten

Het vrouwtje van de gebandeerde bekarde Pachyramphus versicolor is kleiner, met fijne bandering op de onderdelen en roodbruine vleugelranden, en leeft hoger in het bergbos. Vireo's van het geslacht Hylophilus, zoals de citroenborstvireo Hylophilus thoracicus, zijn kleiner en slanker, met een spitsere snavel en zonder zwarte kruin of kastanjebruine schouder.

Leefgebied

Vochtig bos, bosranden en open plekken met bomen in de uitlopers en op de lagere hellingen van de oostflank, ongeveer tussen 700 en 1700 m; in Bolivia ook in het laagland, in bosranden, galerijbos en lichte bossen. Zoekt insecten en wat vruchten in het middelste en hogere lover, vaak in gemengde groepen. Het nest is een grote bal van plantenmateriaal met een ingang aan de zijkant, hoog in een boom.

Verspreiding en trek

In Ecuador op de oostflank van de Andes, zuidwaarts tot Zamora-Chinchipe. In Peru plaatselijk op de oostflank, onder meer in Huánuco en Junín. In Bolivia in het oosten en midden van het land, in het laagland en de uitlopers. In Colombia niet met zekerheid bekend. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, Guyana, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in de uitlopers van Oost-Ecuador op gemengde groepen in het middelste lover langs wegen en bosranden; de stijgende reeks zoete tonen verraadt de soort. In Bolivia kun je hem zoeken in bosranden en galerijbos in het laagland rond Santa Cruz.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de hier gebruikte, ruime afbakening van de soort. Beide delen waaruit hij bestaat, worden afzonderlijk als niet bedreigd beoordeeld; de stand neemt waarschijnlijk af, maar er zijn geen directe bedreigingen bekend.

Wetenschappelijke naam

Pachyramphus viridis | (Vieillot, 1816)

Vieillot beschreef de soort in 1816 als Tityra viridis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pachyramphus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks pakhus, 'dik, stevig', en rhamphos, 'snavel'. De soortnaam is Latijn viridis, 'groen'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.