Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Maskertityra

Maskertityra | Tityra semifasciata

Masked Tityra | Titira enmascarada | Anambé-branco-de-máscara-negra

De maskertityra is een grote, lichtgrijze tityra met een zwart masker en rode huid rond het oog. Hij komt aan beide zijden van de Andes voor, van het laagland tot in de lagere bergbossen. Net als de andere tityra's zit hij graag op kale takken boven het kronendak en laat hij knorrende, kikkerachtige geluiden horen.

Maskertityra (Tityra semifasciata)
Foto: seabamirum — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Nasale, knorrende geluiden, zoals kwenk, rek of een droog zzrt-zzrt, vaak door beide vogels van een paar. Ook bij het vliegen te horen.

Luister: ZangXC953346

Opname: Ricardo José Mitidieri — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–22 cm, met een grote kop en een zware, rode snavel met een zwarte punt; rond het oog rode naakte huid. Het mannetje is lichtgrijs, van onder bijna wit, met een zwart masker over voorhoofd, teugel en oog; de kruin is licht. De vleugels zijn zwart. De staart is grijs met een brede zwarte band voor de lichte punt. Het vrouwtje is bruiner, met een bruingrijze kruin en rug en een minder duidelijk masker; de staart heeft hetzelfde patroon.

Verwarrings­soorten

De zwartstaarttityra Tityra cayana heeft een geheel zwarte kap tot op de kruin en een geheel zwarte staart, en leeft alleen ten oosten van de Andes. De zwartkruintityra Tityra inquisitor is kleiner, met een geheel zwarte snavel zonder rode huid en een zwarte kruin boven een witte wang.

Leefgebied

Het kronendak en de randen van vochtig bos, open plekken met hoge, dode bomen, en koffie- en cacaoaanplant en weiden met verspreide hoge bomen. Van het laagland tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger. Eet vooral vruchten, ook grote insecten en soms kleine hagedissen. Broedt in een oud spechtenhol of een natuurlijke holte hoog in een dode boom.

Verspreiding en trek

In Colombia wijdverbreid: in het Pacifische en Caribische laagland, in de grote dalen tussen de Andesketens en ten oosten van de Andes. In Ecuador in het westen en in het oosten, vooral langs de voet van de Andes. In Peru in het uiterste noordwesten en ten oosten van de Andes. In Bolivia in het laagland en de uitlopers van de Andes in het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanaf wegen langs bosranden in de uitlopers de kale toppen van hoge bomen af; paren zitten daar vaak lange tijd. In West-Ecuador en Colombia is dit de tityra die je het meest tegenkomt in halfopen landschap.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot en de soort verdraagt een landschap met verspreide hoge bomen en bosresten.

Wetenschappelijke naam

Tityra semifasciata | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Pachyrhynchus semifasciatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tityra werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks tituroi, de naam voor de saters en andere metgezellen van Pan en Bacchus. Dit verwijst naar het luidruchtige, agressieve gedrag van de typesoort. De soortnaam komt van Latijn semi, 'half', en fasciatus, 'gestreept' of 'gebandeerd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.