Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Grootsnavelwipstaart

Grootsnavelwipstaart | Cinclodes excelsior

Stout-billed Cinclodes | Churrete piquigrueso | Pedreiro-de-bico-grosso

De grootsnavelwipstaart is een forse wipstaart van de hoge páramo van Colombia en Ecuador. Zijn dikke, iets gebogen snavel onderscheidt hem van de kleinere kastanjevleugelwipstaart, die in hetzelfde gebied leeft. Hij foerageert op de grond, vaak in natte delen van de páramo.

Grootsnavelwipstaart (Cinclodes excelsior)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, droge triller. Roept harde, korte tonen.

Luister: ZangXC382594

Opname: Alejandro Pinto-Gómez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–21 cm, met een vrij lange, dikke en licht gebogen snavel. De bovendelen zijn donkerbruin, met een lichte wenkbrauwstreep. De keel is wittig met donkere schubben, borst en flanken zijn bruin, de borst met fijne lichte streepjes, de buik is iets lichter. Een roodbruine vleugelband is vooral in de vlucht zichtbaar. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kastanjevleugelwipstaart Cinclodes albidiventris is kleiner, met een kortere, dunnere en rechte snavel. De koningswipstaart Cinclodes aricomae van het zuiden van Peru en Bolivia lijkt er sterk op en werd vroeger als ondersoort van deze soort beschouwd; de verspreidingsgebieden overlappen niet.

Leefgebied

Hoge páramo met graspollen, kussenplanten en veen, oevers van beken en meren, ook de randen van Polylepis-bos, ruwweg tussen 3500 en 4500 m. Zoekt op de grond en tussen mos naar insecten en andere ongewervelden. Het nest ligt in een hol of spleet.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in de Centrale Andes en in het zuiden (Nariño). Ecuador: in de hoge páramo van beide Andesketens, zuidwaarts tot ongeveer Azuay. Uit Peru, Bolivia en de Galápagos niet bekend; komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op de hoge páramo van de vulkanen in Ecuador, bijvoorbeeld rond de Antisana en de Cotopaxi, en in Colombia rond de Nevado del Ruiz. De vogel loopt vaak over open, natte plekken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied is beperkt tot de hoge páramo, waar branden, beweiding en ontginning het aantasten.

Wetenschappelijke naam

Cinclodes excelsior | Sclater, 1860

Sclater beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cinclodes werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks kinklos, een niet te identificeren vogel van de waterkant, met -oidēs, 'lijkend op'. De soortnaam komt van Latijn excelsior, 'hoger' of 'verhevener'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chimborazo, Ecuador.