Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Guarayoswinterkoning
Guarayoswinterkoning | Cantorchilus guarayanus
Fawn-breasted Wren | Cucarachero de Guarayos | Garrincha-do-oeste
De guarayoswinterkoning is een kleine, bruine winterkoning met een witte wenkbrauwstreep en vaalbruine onderdelen, van de bosranden en galerijbossen van het oosten van Bolivia en de aangrenzende delen van Brazilië en Paraguay. Paren leven in dichte begroeiing en zingen in duet. De naam verwijst naar Guarayos in het departement Santa Cruz in Bolivia.
Geluid
Snelle, heldere fluitfrasen, door het paar in duet herhaald; daarnaast droge, ratelende roepjes.
Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm. De bovendelen zijn warm bruin, de vleugels en de staart smal zwart gebandeerd. De kruin is bruin, de wenkbrauwstreep wit; de zijkop is zwart-wit gestreept. De keel is wit, borst en buik vaalbruin tot licht okerkleurig, de flanken iets donkerder. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.
Verwarringssoorten
De witoorwinterkoning Cantorchilus leucotis lijkt sterk, maar is groter en warmer okergeel tot kaneelkleurig op de buik; hij leeft in het noorden van Bolivia. De knevelwinterkoning Pheugopedius genibarbis is groter, met een grijze kruin, een zwarte baardstreep en een egaal rossige rug. De lijsterwinterkoning Campylorhynchus turdinus is veel groter, met gevlekte onderdelen, en leeft in groepen hoog in de bomen.
Leefgebied
Dichte begroeiing aan randen van droogbos en halfvochtig bos, in galerijbos, struikgewas langs rivieren en moerassen en in jong secundair bos, ook in bosjes in de savanne. In het laagland, onder ongeveer 600 m. Zoekt laag in de begroeiing naar insecten en spinnen. Het nest is een overkoepeld bouwsel van gras en plantenvezels.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten, vooral in Beni en Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidwesten van Brazilië (Mato Grosso en de Pantanal) en het noorden van Paraguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In galerijbos en aan bosranden in het laagland van Santa Cruz en Beni, bijvoorbeeld rond Santa Cruz de la Sierra en in de Chiquitanía; paren verraden zich door hun duetten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in geschikte begroeiing; verdraagt een verstoord landschap zolang er dichte ondergroei blijft.
Wetenschappelijke naam
Cantorchilus guarayanus | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Troglodytes guarayana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cantorchilus werd in 2006 ingevoerd door Mann, Barker, Graves, Dingess-Mann & Slater. De geslachtsnaam combineert Latijn cantus, 'zang', met Grieks orkhilos, 'winterkoning'. De soortnaam verwijst naar de streek Guarayos in Santa Cruz, Bolivia, genoemd naar het volk van de Guarayo. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guarayos, Santa Cruz, Bolivia.