Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Witborstboswinterkoning
Witborstboswinterkoning | Henicorhina leucosticta
White-breasted Wood Wren | Chivirín pecho blanco | Uirapuru-de-peito-branco
De witborstboswinterkoning is een kleine, gedrongen winterkoning met een korte, vaak opgewipte staart en een witte keel en borst, van de bosbodem en ondergroei van vochtig laagland- en heuvellandbos. Hij hipt verborgen door het dode blad en lage struiken, maar zijn luide, heldere zang draagt ver door het bos. Hoger op de hellingen wordt hij vervangen door de grijze boswinterkoning.
Geluid
Luide, rijke fluitfrasen van enkele tonen, herhaald en per vogel wisselend, zoals tjie-ru-wie of wie-tsjoe-wie; ook in duet. Het alarm is een droog, schurend ratelen.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, met een korte staart die vaak rechtop wordt gehouden. Kruin zwart tot donkerbruin, met een witte wenkbrauwstreep; de zijkop is zwart-wit gestreept. Rug en stuit zijn warm kastanjebruin, de vleugels en de korte staart zwart gebandeerd. Keel en borst zijn helder wit, de flanken en de onderbuik roodbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een grijzige borst en een vagere koptekening.
Verwarringssoorten
De grijze boswinterkoning Henicorhina leucophrys heeft een grijze keel en borst en leeft meestal hoger, in bergbos boven ongeveer 1000 m; in een smalle zone overlappen de twee. De peruaanse boswinterkoning Henicorhina leucoptera heeft twee witte vleugelstrepen en een grijswitte borst en leeft in laag bergbos op bergkammen. De zuidelijke nachtegaalwinterkoning Microcerculus marginatus heeft een lange snavel, een vrijwel staartloos uiterlijk en een donkerbruine, geschubde buik.
Leefgebied
Ondergroei, omgevallen bomen en de bosbodem van vochtig regenwoud, voetheuvelbos en lager bergbos, ook oud secundair bos; van zeeniveau tot ongeveer 1800 m. Zoekt insecten en spinnen in dood blad en lage begroeiing, meestal in paren. Het nest is een bolvormig bouwsel van mos en plantenvezels met een zij-ingang, laag in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Pacifische laagland, het noorden en het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes. In Ecuador zowel ten westen van de Andes, in de Chocó-strook van het noordwesten, als in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru ten oosten van de Andes in het noorden en midden, zuidwaarts tot Pasco en Junín. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico via Midden-Amerika tot Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs bospaden in vochtig laaglandbos en voetheuvelbos, in de vroege ochtend; de vogels zingen vaak vanuit dichte, lage begroeiing op enkele meters afstand en komen soms op geluid naar voren.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid en algemeen in aaneengesloten bos, maar afhankelijk van bos met een dichte onderlaag.
Wetenschappelijke naam
Henicorhina leucosticta | (Cabanis, 1847)
Cabanis beschreef de soort in 1847 als Cyphorhinus leucosticta; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Henicorhina werd in 1868 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Grieks henikos, 'enkelvoudig', en rhis, rhinos, 'neusgaten'. Hij verving Bairds naam Heterorhina, die al voor een kevergeslacht in gebruik was. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en stiktos, 'gevlekt'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guyana's.