Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Peruaanse boswinterkoning

Peruaanse boswinterkoning | Henicorhina leucoptera

Bar-winged Wood Wren | Cucarachero montés alibandeado | Corruíra-de-asa-listrada

De peruaanse boswinterkoning is een kleine boswinterkoning met twee witte vleugelstrepen, die pas in 1977 werd beschreven. Hij leeft in laag, dicht en bemost bergbos op bergkammen en zandsteenruggen in het noorden van Peru en het zuidoosten van Ecuador. Zijn hoogtezone ligt vaak tussen die van de grijze boswinterkoning in, die de vochtiger, hogere bossen op de hellingen bewoont.

Peruaanse boswinterkoning (Henicorhina leucoptera)
Foto: Christian Nunes — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Heldere, herhaalde fluitfrasen, vergelijkbaar met die van de grijze boswinterkoning maar iets anders van ritme; ook duetten en droge, ratelende alarmroepjes.

Luister: RoepXC364220

Opname: Lelis Navarrete — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een korte, vaak opgewipte staart. De kruin is bruin tot grijsbruin, met een witte wenkbrauwstreep; de zijkop is zwart-wit gestreept. De bovendelen zijn warm bruin, de staart zwart gebandeerd. Op de vleugel vallen twee smalle witte vleugelstrepen op. Keel en borst zijn grijswit, de flanken en de onderbuik bruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een vagere koptekening.

Verwarrings­soorten

De grijze boswinterkoning Henicorhina leucophrys lijkt sterk, maar heeft geen witte vleugelstrepen en een donkerder grijze borst. De witborstboswinterkoning Henicorhina leucosticta heeft een helderwitte borst, geen vleugelstrepen en leeft lager, in het laagland en de voetheuvels.

Leefgebied

Laag, dicht en bemost bergbos en dwergbos op bergkammen, vaak op arme zandsteenbodems, ongeveer tussen 1350 en 2450 m. Zoekt in paren insecten en spinnen in mos, dood blad en lage begroeiing. Over de nestbouw is weinig bekend; vermoedelijk een bolvormig nest zoals bij verwante soorten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het zuidoosten, in de Cordillera del Cóndor (Zamora-Chinchipe en Morona-Santiago). In Peru in het noorden en midden, vooral in Amazonas en San Martín, met enkele vindplaatsen in Cajamarca, Loreto en Huánuco. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In dwergbos op bergkammen in de Cordillera del Cóndor en in het noorden van Peru, bijvoorbeeld langs wegen over de bergruggen in Amazonas en San Martín; de vogels blijven laag in dichte begroeiing en laten zich vooral horen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied is versnipperd en klein, en ligt plaatselijk in gebieden met mijnbouw en ontginning.

Wetenschappelijke naam

Henicorhina leucoptera | Fitzpatrick, Terborgh & Willard, 1977

Fitzpatrick, Terborgh & Willard beschreef de soort in 1977 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Henicorhina werd in 1868 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Grieks henikos, 'enkelvoudig', en rhis, rhinos, 'neusgaten'. Hij verving Bairds naam Heterorhina, die al voor een kevergeslacht in gebruik was. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en pteron, 'vleugel', naar de witte vleugelbandjes. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.