Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Witoorwinterkoning
Witoorwinterkoning | Cantorchilus leucotis
Buff-breasted Wren | Cucarachero pechihabano | Garrinchão-de-barriga-vermelha
De witoorwinterkoning is een bruine winterkoning met een witte wenkbrauwstreep, een zwart-wit gestreepte zijkop en okergele onderdelen, wijdverbreid in het tropische laagland van het noorden van Zuid-Amerika. Paren leven in dichte begroeiing langs water en zingen luid in duet. Van de winterkoningen van het Amazonelaagland is hij het meest gebonden aan oeverbegroeiing en overstroomd bos.
Geluid
Luide, heldere en ritmische fluitfrasen, snel herhaald en in duet door het paar; daarnaast droge, ratelende en tikkende roepjes.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm, met een vrij lange snavel. De bovendelen zijn warm bruin, de vleugels en de staart smal zwart gebandeerd. De kruin is bruin, de wenkbrauwstreep wit; de zijkop is zwart-wit gestreept. De keel is wit, de borst lichter okergeel en de buik en flanken warmer okerbruin tot kaneelkleurig. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een vagere tekening op de zijkop.
Verwarringssoorten
De guarayoswinterkoning Cantorchilus guarayanus van Bolivia lijkt er sterk op, maar is kleiner en heeft lichtere, vaalbruine onderdelen; de twee raken elkaar hooguit in het noorden van Bolivia. De corayawinterkoning Pheugopedius coraya heeft een vrijwel zwarte zijkop en een grijzere borst en leeft vaker in terra-firmebos. De knevelwinterkoning Pheugopedius genibarbis heeft een grijze kruin, een duidelijke zwarte baardstreep en een egaal rossige rug. De rood-witte winterkoning Thryophilus rufalbus in het noorden van Colombia heeft rossige bovendelen en witte onderdelen.
Leefgebied
Dichte begroeiing in várzea, op riviereilanden en langs oevers van rivieren, oude rivierarmen en moerassen, in galerijbos, palmmoeras en jong secundair bos; in het noorden van Colombia ook in droger struikgewas. In het laagland, meestal onder 900 m. Zoekt laag in de begroeiing naar insecten en spinnen. Het nest is een overkoepeld bouwsel van gras en plantenvezels in een struik of klimplant.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Caribisch laagland, het Magdalenadal, de llanos en het Amazonelaagland. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes, in Ecuador vooral in het noorden. In Bolivia in het noorden, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt ten westen van de Andes in Ecuador en Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Panama via Venezuela en de Guyana's tot het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs oevers van oude rivierarmen en op riviereilanden in het Amazonelaagland, vanaf een boot of een oeverpad; in de llanos in galerijbos langs rivieren.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen en wijdverbreid in oeverbegroeiing en jong bos.
Wetenschappelijke naam
Cantorchilus leucotis | (de Lafresnaye, 1845)
De Lafresnaye beschreef de soort in 1845 als Thryothorus leucotis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cantorchilus werd in 2006 ingevoerd door Mann, Barker, Graves, Dingess-Mann & Slater. De geslachtsnaam combineert Latijn cantus, 'zang', met Grieks orkhilos, 'winterkoning'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en ous (ōtos), 'oor', naar de witte oorstreek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Honda, Tolima, Colombia.