Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Humboldtwinterkoning

Humboldtwinterkoning | Cantorchilus superciliaris

Superciliated Wren | Cucarachero cejón | Garrinchão-de-sobrancelhas

De humboldtwinterkoning is een roodbruine winterkoning met een opvallend lange, witte wenkbrauwstreep en witte onderdelen, kenmerkend voor het droge Tumbes-gebied van het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru. Paren houden zich op in dicht, droog struikgewas en zingen luid in duet. Hij komt alleen in deze droge kuststrook voor.

Humboldtwinterkoning (Cantorchilus superciliaris)
Foto: Julien Renoult — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, heldere fluitfrasen, snel herhaald en vaak in duet door het paar; daarnaast scherpe, schurende roepjes en een droog ratelend alarm.

Luister: ZangXC870695

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm. Kruin en bovendelen zijn helder rossig bruin, de kruin iets roder; vleugels en staart zijn zwart gebandeerd. De lange, brede wenkbrauwstreep is wit, met een smalle donkere oogstreep eronder; de wangen zijn wit, soms met enkele grijze vlekjes. De onderdelen zijn wit, met een okerkleurige waas op de flanken en de onderstaartdekveren. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De marañónwinterkoning Pheugopedius sclateri leeft deels in hetzelfde gebied, maar heeft een zwart-wit gespikkelde of gebandeerde borst. De zuidelijke huiswinterkoning Troglodytes musculus is kleiner en egaal grijsbruin, zonder opvallende witte wenkbrauwstreep. De zebrawinterkoning Campylorhynchus fasciatus is veel groter, met gebandeerde bovendelen en gevlekte onderdelen, en leeft in groepen.

Leefgebied

Droog struikgewas, de onderlaag van droogbos, ruige heggen, dichte begroeiing langs droge rivierbeddingen en oeverbos, ook in tuinen en akkerranden met struiken; van zeeniveau tot ongeveer 1800 m. Zoekt laag in de begroeiing naar insecten en spinnen. Het nest is een overkoepeld bouwsel van gras en plantenvezels in een doornstruik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het westen en zuidwesten, van Manabí via Guayas en El Oro tot in Loja. In Peru in het noordwesten, in Tumbes, Piura, Lambayeque en Cajamarca, zuidwaarts tot La Libertad. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In droogbos en struikgewas van Tumbes en Piura en in het zuidwesten van Ecuador, vooral in de vroege ochtend als paren in duet zingen; vogels komen vaak tot vlak bij de rand van het struikgewas.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen in het droge Tumbes-gebied en bestand tegen een verstoord landschap; het droogbos zelf neemt wel af door kap en begrazing.

Wetenschappelijke naam

Cantorchilus superciliaris | (Lawrence, 1869)

Lawrence beschreef de soort in 1869 als Thryothorus superciliaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cantorchilus werd in 2006 ingevoerd door Mann, Barker, Graves, Dingess-Mann & Slater. De geslachtsnaam combineert Latijn cantus, 'zang', met Grieks orkhilos, 'winterkoning'. De soortnaam komt van Latijn supercilium, 'wenkbrauw', naar de opvallende wenkbrauwstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Puná, Ecuador.