Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Kastanjewinterkoning
Kastanjewinterkoning | Cantorchilus nigricapillus
Bay Wren | Cucarachero cabecinegro | Garrinchão-de-barrete-preto
De kastanjewinterkoning is een vrij grote, kastanjebruine winterkoning met een zwarte kap en een witte vlek op de zijkop, van dichte begroeiing in het vochtige laagland ten westen van de Andes. Hij blijft meestal verborgen in struikgewas, maar zijn luide, heldere zang is een van de meest gehoorde geluiden aan bosranden in de Chocó. De mate van zwarte bandering op de onderdelen neemt van noord naar zuid toe.
Geluid
Luide, rijke, herhaalde fluitfrasen, vaak in duet door het paar, zoals tjoe-wie-tjoe-wie of wiet-tjoe-tjoe; daarnaast een droog, scherp ratelend alarm.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm. Kruin en achterhals zijn zwart, de zijkop zwart met een witte vlek en enkele witte strepen. Rug en vleugels zijn helder kastanjebruin, de staart is kastanjebruin met brede zwarte banden. De keel is wit. Bij vogels in het noorden van Colombia is de buik rossig met weinig bandering; naar het zuiden worden borst en buik steeds sterker zwart-wit gebandeerd, en in het westen van Ecuador zijn de onderdelen vrijwel geheel zwart-wit gebandeerd. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een vagere tekening.
Verwarringssoorten
De streepkeelwinterkoning Cantorchilus leucopogon is kleiner, zonder zwarte kap, met een gestreepte keel en egaal kaneelbruine onderdelen. De zwartbuikwinterkoning Pheugopedius fasciatoventris heeft een witte keel en borst en een zwarte, fijn wit gebandeerde buik, zonder zwarte kap. De pacifische orpheuswinterkoning Cyphorhinus phaeocephalus heeft een kale blauwe huid rond het oog, een rossige keel en borst en leeft op de bosbodem.
Leefgebied
Dichte begroeiing aan bosranden, langs beken en in jong secundair bos, met veel heliconia, klimplanten en bamboeachtige planten; ook in cacao- en bananenaanplant met ondergroei. Van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Zoekt laag in de begroeiing naar insecten en spinnen. Het nest is een overkoepeld bouwsel van plantenvezels, vaak in een struik boven water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland van het noordwesten en de Pacifische kust, en oostwaarts tot in het midden van het Magdalenadal. In Ecuador in het westelijke laagland en de lagere hellingen van de westflank, zuidwaarts tot El Oro. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos; in Peru hooguit uitzonderlijk in het uiterste noorden. Buiten het gidsgebied van Nicaragua via Costa Rica tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Aan bosranden en langs beken met heliconia in het westen van Ecuador en de Chocó; de vogels laten zich het eerst horen en komen bij geduldig wachten aan de rand van het struikgewas tevoorschijn.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen en goed bestand tegen een verstoord landschap, zolang er dichte ondergroei en bosranden blijven.
Wetenschappelijke naam
Cantorchilus nigricapillus | (Sclater, 1860)
Sclater beschreef de soort in 1860 als Thryothorus nigricapillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cantorchilus werd in 2006 ingevoerd door Mann, Barker, Graves, Dingess-Mann & Slater. De geslachtsnaam combineert Latijn cantus, 'zang', met Grieks orkhilos, 'winterkoning'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en capillus, 'hoofdhaar', naar de zwarte kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nanegal, Pichincha, Ecuador.