Alle soorten › Zangvogels › Muggenvangers › Guyanamuggenvanger

Guyanamuggenvanger | Polioptila guianensis

Guianan Gnatcatcher | Perlita guayanesa | Balança-rabo-da-guiana

De guyanamuggenvanger is een kleine, grijze muggenvanger met een lange, zwart-witte staart, die hoog in het bladerdak van het Amazonebos leeft. Hij beweegt rusteloos tussen de buitenste bladeren en is daardoor van onderaf vaak alleen kort te zien. In het gidsgebied bereikt hij alleen het uiterste oosten van Colombia.

Guyanamuggenvanger (Polioptila guianensis)
Foto: NINA WENÓLI — CC0 1.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een eenvoudige reeks hoge, ijle tonen, tsie-tsie-tsie-tsie, op één toonhoogte of licht dalend. De roep is een zacht, nasaal, miauwend geluid.

Luister: ZangXC745852

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een dunne, rechte snavel en een lange staart. Het mannetje is blauwgrijs op kop, rug en borst, met een gebroken witte oogring; keel en buik zijn wit. De middelste staartpennen zijn zwart, de buitenste wit, zodat de staart van onderen grotendeels wit lijkt. Het vrouwtje is lichter grijs, met een witte wenkbrauwstreep. Jonge vogels lijken op het vrouwtje maar zijn bruiner getint.

Verwarrings­soorten

De amazonemuggenvanger Polioptila plumbea heeft bij het mannetje een zwarte kruin en een wit gezicht en witte onderdelen zonder grijze borst; het vrouwtje heeft een grijze kruin en een wit gezicht. Hij leeft meestal lager, in bosranden en halfopen land. Muggensluipers (Microbates, Ramphocaenus) zijn bruin en leven in de ondergroei.

Leefgebied

Bladerdak en bosranden van vochtig terra-firmebos in het laagland, plaatselijk ook in lager bos op witte zandgrond. Zoekt in de buitenste bladeren hoog in de bomen naar kleine insecten, meestal in paren en vaak met gemengde groepen in het bladerdak. Het nest is een kleine, met korstmos beklede kom op een tak hoog in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het uiterste oosten, in het laagland van Guainía en Vaupés. In Ecuador, Peru en Bolivia niet of nauwelijks vastgesteld. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanaf bosranden, open plekken of uitkijktorens in het oosten van Colombia het bladerdak af en let op gemengde groepen. De hoge, ijle zang is vaak het eerste teken; de witte staartzijden vallen op als de vogel de staart spreidt.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze afbakening. In het gidsgebied is de soort bekend uit een klein gebied in afgelegen laaglandbos, waar het bos grotendeels intact is.

Wetenschappelijke naam

Polioptila guianensis | Todd, 1920

Todd beschreef de soort in 1920 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Polioptila werd in 1855 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks polios, 'grijs', en ptilon, 'veer'. De soortnaam verwijst naar de Guyana's (Nieuwlatijn guianensis, 'uit Guyana'). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tamanoir, Mana, Frans-Guyana.