Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Halsbandarassari

Halsbandarassari | Pteroglossus torquatus

Collared Aracari | Tucancillo collarejo | Araçari-de-colar

De halsbandarassari is de arassari van Midden-Amerika en het noordwesten van Zuid-Amerika. In het gidsgebied komt hij voor in het noorden van Colombia en, met de vorm sanguineus die vaak als aparte soort is behandeld, aan de Pacifische kant van Colombia en in het noordwesten van Ecuador. Groepjes trekken luidruchtig door de kruinen en slapen samen in een boomholte.

Halsbandarassari (Pteroglossus torquatus)
Foto: Andy Morffew from Itchen Abbas, Hampshire, UK — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, scherp, piepend psiek of tweeledig pi-tsiek, vaak herhaald door de leden van een groep.

Luister: ZangXC439335

Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

39–43 cm. Kop, keel en hals zijn zwart, met een vage kastanjebruine kraag in de nek. Rug en vleugels zijn donkergroen, de stuit is rood en de lange staart donker groenzwart. De onderkant is geel met een rode waas, met een ronde zwarte vlek midden op de borst en een brede rood-zwarte band over de buik; de dijen zijn kastanjebruin. De iris is geel, de naakte huid rond het oog rood. Bij de vorm in het noorden van Colombia is de bovensnavel ivoorkleurig tot vuilgeel met zwartachtige tekening langs de snijrand en de ondersnavel zwart; bij de vorm sanguineus in het westen loopt een lange zwarte streep over de bovensnavel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bleeksnavelarassari Pteroglossus erythropygius in het westen van Ecuador heeft een grotendeels lichte, geelachtige snavel zonder zwarte ondersnavel of zwarte streep; in het noordwesten van Ecuador komen beide samen en ontstaan bastaarden. De zwavelborsttoekan Ramphastos sulfuratus en de chocótoekan Ramphastos brevis zijn veel groter, met een zwarte buik en een gele keel en borst.

Leefgebied

Vochtig en halfvochtig laaglandbos, bosranden, secundair bos, rivierbossen en halfopen land met hoge bomen, ook plantages; meestal onder 1000 m. Leeft in groepjes die achter elkaar van boom naar boom vliegen. Eet vooral vruchten, maar ook insecten, eieren en nestjongen. Broedt en slaapt in boomholten, vaak oude spechtenholen; meerdere vogels slapen samen in één holte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het noorden, in het Caribische laagland en het dal van de Magdalena, en aan de Pacifische kant van noord tot zuid (vorm sanguineus). In Ecuador alleen in het noordwesten, vooral in Esmeraldas, waar hij overgaat in de bleeksnavelarassari. Komt niet voor in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika naar Panama en in het noordwesten van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek aan bosranden en in halfopen land met vruchtdragende bomen in het Pacifische laagland van Colombia of in Esmeraldas; groepjes vliegen achter elkaar over open stukken en laten hun piepende roep horen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en halfopen land, maar neemt plaatselijk af door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Pteroglossus torquatus | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Ramphastos torquatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pteroglossus werd in 1811 ingevoerd door Illiger. De geslachtsnaam komt van Grieks pteron, 'veer', en glōssa, 'tong', naar de gerafelde, veerachtige tong van deze vogels. De soortnaam torquatus is Latijn voor 'met halsband'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Veracruz, Mexico.