Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Letterarassari

Letterarassari | Pteroglossus inscriptus

Lettered Aracari | Arasarí letrado | Araçari-de-bico-riscado

De letterarassari is een kleine arassari van het Amazonegebied, genoemd naar de zwarte tekens langs de snijrand van de snavel, die aan schrift doen denken. Anders dan de andere Pteroglossus-arassari's van het gidsgebied heeft hij effen gele onderdelen zonder borstband. In het westen van het Amazonegebied leeft de vorm humboldti, die soms als aparte soort wordt behandeld.

Letterarassari (Pteroglossus inscriptus)
Foto: Rusephine — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks korte, droge, iets kwakende tonen, als een snel tsjek-tsjek-tsjek, en klikkende geluiden.

Luister: RoepXC647187

Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

33–37 cm, slank, met een lange staart. Rug, vleugels en staart zijn donkergroen, de stuit is rood en de onderdelen zijn effen geel. Het mannetje heeft een zwarte kop en keel; bij het vrouwtje zijn kopzijde en keel kastanjebruin. De bovensnavel is geelachtig tot ivoorkleurig, met een zwarte punt en een reeks zwarte tekens langs de snijrand; bij de vorm humboldti in het westen is de ondersnavel grotendeels zwart, bij de nominaatvorm geelachtig. Rond het oog zit naakte, blauwachtige huid.

Verwarrings­soorten

De bruinoorarassari Pteroglossus castanotis is groter, met kastanjebruine kopzijden en een rode band over de buik. De dubbelbandarassari Pteroglossus pluricinctus heeft twee zwarte banden over de onderdelen. De roodkeelarassari Pteroglossus azara heeft een rode keel, een ivoorkleurige snavel en een rode borstband. De kroeskoparassari Pteroglossus beauharnaisii heeft gekrulde, glanzende kopveren. Al deze soorten hebben een of meer banden over de onderdelen, de letterarassari niet.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, vooral bosranden, várzea, rivierbossen, open plekken en secundair bos, minder in het binnenste van terra firme; meestal onder 1000 m. Leeft in paren of kleine groepjes. Eet vooral vruchten, ook insecten. Broedt en slaapt in boomholten, vaak oude spechtenholen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Amazonelaagland in het zuidoosten. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noordelijke laagland. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Amazonegebied van Brazilië, met de nominaatvorm ten zuiden van de Amazone oostwaarts tot in het noordoosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs rivieroevers, bosranden en open plekken bij lodges in het Amazonelaagland, waar groepjes in vruchtdragende bomen foerageren. De effen gele onderdelen zonder band onderscheiden hem van de andere Pteroglossus-arassari's.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze soortafgrenzing. De soort is wijdverbreid en verdraagt secundair bos, maar lijdt plaatselijk onder ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Pteroglossus inscriptus | Swainson, 1822

Swainson beschreef de soort in 1822 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pteroglossus werd in 1811 ingevoerd door Illiger. De geslachtsnaam komt van Grieks pteron, 'veer', en glōssa, 'tong', naar de gerafelde, veerachtige tong van deze vogels. De soortnaam inscriptus is Latijn voor 'beschreven, met opschrift', naar de letterachtige zwarte tekening op de snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.