Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Helmhokko

Helmhokko | Pauxi pauxi

Helmeted Curassow | Paujil copete de piedra | Mutum-de-capacete

De helmhokko is een hokko van steil bergbos in het noorden van de Andes, met een grote, grijsblauwe helm boven op de snavel. In het gidsgebied leeft hij alleen in het noordoosten van Colombia. De soort is schuw en bewoont afgelegen, ongestoorde berghellingen.

Helmhokko (Pauxi pauxi)
Foto: Oswaldo Hernández — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Het mannetje laat een zeer laag, brommend mmm-mmm-mmm horen, waarvan de herkomst slecht te bepalen is; vooral in de vroege ochtend in de broedtijd.

Luister: ZangXC482373

Opname: Jacob Socolar — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

85–91 cm. Glanzend zwart met een witte onderbuik en onderstaart en een witte staartpunt. Op het voorhoofd staat een grote, vijgvormige, grijsblauwe helm; de snavel is rood, de poten roodachtig. Een kuif ontbreekt. Het vrouwtje lijkt meestal op het mannetje; zeldzaam komt een roodbruine, gebandeerde vorm voor. Jonge vogels hebben een kleinere helm.

Verwarrings­soorten

Geen andere hokko in het gidsgebied heeft een helm. De blauwknobbelhokko Crax alberti en de geelknobbelhokko Crax daubentoni hebben een gekrulde kuif en een gekleurde knobbel of wasvlies en leven lager. De lelgoean Aburria aburri is kleiner en slanker, zwart met een gele keellel, en zit meestal in de bomen.

Leefgebied

Vochtig, ongestoord bergbos en nevelwoud op steile hellingen en in ravijnen, ruwweg tussen 500 en 2200 m. Zoekt op de grond en in de onderste lagen van het bos naar vruchten, zaden, bladeren en kleine dieren. Het nest is een schaal van takken in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Serranía del Perijá en het noorden van de Cordillera Oriental, bij de grens met Venezuela. Niet in Ecuador, Peru en Bolivia. Buiten het gidsgebied in de Andes en de kustcordillera van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De soort leeft in afgelegen, steile bosgebieden en wordt vooral gehoord. In de vroege ochtend in de broedtijd is het lage gebrom van het mannetje de beste aanwijzing.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand is klein en versnipperd en neemt af door jacht, onder meer om de helm, en door het kappen van bergbos voor landbouw.

Wetenschappelijke naam

Pauxi pauxi | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Crax Pauxi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pauxi werd in 1813 ingevoerd door Temminck. De geslachtsnaam komt van 'Pauxi', bij Nieremberg (1635) en Hernández (1651), naar Spaans paují, 'pauw', een naam voor allerlei grote hoenderachtigen in tropisch Amerika. De soortnaam komt van Spaans paují, 'pauw', een naam die vroege kolonisten in tropisch Amerika voor allerlei grote hoenderachtigen gebruikten; als 'Pauxi' staat hij al bij Nieremberg (1635) en Hernández (1651). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Venezuela.