Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Holenzwaluw
Holenzwaluw | Petrochelidon fulva
Cave Swallow | Golondrina pueblera | Andorinha-das-cavernas
De holenzwaluw is een klifzwaluw van het zuiden van Noord-Amerika, Mexico en de Grote Antillen, die oorspronkelijk in grotten en zinkgaten broedt en nu ook onder bruggen en in duikers. In het gidsgebied is hij alleen een zeldzame dwaalgast. Vroeger werd de Peruaanse klifzwaluw als ondersoort tot deze soort gerekend.
Geluid
Een kort, helder tsjiep en een snel, piepend gekwetter, hoger en zuiverder dan bij de Amerikaanse klifzwaluw.
Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm, gedrongen, met een korte, rechte staart. Kruin en rug zijn donker staalblauw, de rug met lichte strepen. Het voorhoofd is donker roestbruin; wangen, keel en nek zijn licht oranjebruin, zonder donkere keelvlek. De stuit is warm kaneelkleurig. De onderzijde is vuilwit, met oranjebruin getinte borst en flanken. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een minder duidelijk getekende kop.
Verwarringssoorten
De Amerikaanse klifzwaluw Petrochelidon pyrrhonota heeft een donker kastanjebruine keel met een zwartachtige vlek en meestal een licht voorhoofd; hij trekt in groepen door het gidsgebied en is daar veel waarschijnlijker. De Peruaanse klifzwaluw Petrochelidon rufocollaris heeft een witte keel, een roestrode kraag en een roestrode band over de borst. De boerenzwaluw Hirundo rustica heeft een gevorkte staart en een donkere stuit.
Leefgebied
Open land in het laagland, vaak bij water, dorpen en wegen. Jaagt op vliegende insecten, vaak samen met andere zwaluwen. Broedt niet in het gidsgebied; elders maakt hij kommen van modder in grotten, zinkgaten, onder bruggen, in duikers en tegen gebouwen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen als zeldzame dwaalgast; er zijn slechts enkele losse meldingen. Dwalende vogels zijn het meest te verwachten in het noorden, tussen groepen trekkende Amerikaanse klifzwaluwen en boerenzwaluwen. Ontbreekt als broedvogel op de Galápagos en op het vasteland. Buiten het gidsgebied broedend in het zuiden van de Verenigde Staten, in Mexico en op de Grote Antillen; noordelijke vogels trekken in de winter naar het zuiden van Mexico en Midden-Amerika.
Hoe en wanneer kijken
Bekijk groepen klifzwaluwen goed: een vogel met een lichte, oranjebruine keel zonder donkere vlek en een donker voorhoofd verdient nadere aandacht en documentatie met foto's.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft haar broedgebied in het zuiden van de Verenigde Staten sterk uitgebreid dankzij bruggen en duikers als nestplaats.
Wetenschappelijke naam
Petrochelidon fulva | (Vieillot, 1808)
Vieillot beschreef de soort in 1808 als Hirundo fulva; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Petrochelidon werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks petra, 'rots', en khelidōn, 'zwaluw'. Latijn fulvus betekent 'geelbruin, roodbruin', naar de rossige keel en stuit. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hispaniola.