Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Jelski's tapuittiran
Jelski's tapuittiran | Silvicultrix jelskii
Jelski's Chat-Tyrant | Pitajo de Jelski | Papa-moscas-de-jelski
Jelski's tapuittiran is een kleine tapuittiran van struikrijk bergbos aan de westkant van de Andes, van het uiterste zuiden van Ecuador tot in midden-Peru. Hij lijkt op de andere tapuittirannen met een gele wenkbrauw, maar is lichter grijs van onderen en leeft in drogere, meer open bossen. De soort is genoemd naar de Poolse verzamelaar Konstanty Jelski.
Geluid
Een hoge, dunne fluittoon, ongeveer tsiiu, en een korte, snelle triller.
Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12,5 cm, met een dunne, zwarte snavel. De bovendelen zijn olijfbruin, de kruin donkerder. Het voorhoofd en het voorste deel van de wenkbrauwstreep zijn geel, het achterste deel is wit. De vleugels hebben twee duidelijke roestkleurige vleugelstrepen. Keel en borst zijn grijs, de buik is witachtig met een lichtbruine onderbuik. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De goudbrauwtapuittiran Silvicultrix pulchella heeft een over de hele lengte goudgele wenkbrauwstreep, een donkerder onderzijde en leeft aan de oostkant van de Andes. De kroontapuittiran Silvicultrix frontalis is donkerder grijs van onderen en leeft hoger, in vochtiger bos. De geelbuiktapuittiran Silvicultrix diadema heeft een gele onderzijde. De piuratapuittiran Ochthoeca piurae mist het geel in de wenkbrauw en leeft in droger struweel.
Leefgebied
De ondergroei en randen van vochtig tot halfvochtig bergbos, struikrijke ravijnen, oeverstruweel en Polylepis-bosjes, ongeveer tussen 2000 en 3300 m. Leeft alleen of in paren, zit laag en vangt insecten met korte uitvallen naar bladeren en takken. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ecuador: alleen plaatselijk in het uiterste zuiden, in Loja. Peru: langs de westflank van de Andes en in de bovenste delen van de inter-Andesdalen, van het noorden tot in het midden van het land. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in struikrijke ravijnen en bosresten op de westflank in het noorden en midden van Peru, of bij Utuana in het zuiden van Ecuador; let op een kleine tiran met een geel voorhoofd laag in de vegetatie.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is vrij klein en de bosresten op de westflank staan onder druk door kap, brand en begrazing.
Wetenschappelijke naam
Silvicultrix jelskii | (Taczanowski, 1883) (GBIF: Ochthoeca jelskii)
Taczanowski beschreef de soort in 1883 als Ochthoeca Jelskii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Silvicultrix werd in 1986 ingevoerd door Lanyon. De geslachtsnaam is Latijn silvicultrix, 'bosbewoonster', van silva, 'bos', en cultrix, 'bewoonster'. De soortnaam eert Konstanty Jelski (1837–1896), een Pools zoöloog die van 1868 tot 1875 in Peru vogels verzamelde voor Władysław Taczanowski. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Montaña de Nancho, Cajamarca, Peru.