Alle soorten › Steltloperachtigen › Strandlopers en snippen › Kanoet
Kanoet | Calidris canutus
Red Knot | Correlimos gordo | Maçarico-de-papo-vermelho
De kanoet is een gedrongen strandloper die tussen de hoge Arctis en het zuiden van Zuid-Amerika een van de langste trekroutes van alle vogels aflegt. Op doortrek reist hij in grote groepen langs een beperkt aantal vaste pleisterplaatsen. In het gidsgebied is hij een schaarse doortrekker en wintergast langs de kust van de Stille Oceaan.
Geluid
Een laag, kort knut of wuut-wuut; in groepen een zacht gemompel.
Opname: Arend Wassink — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–26 cm, een gedrongen, kortpotige strandloper met een rechte, zwarte snavel van ongeveer kopslengte en korte, groengrijze poten. In winterkleed egaal lichtgrijs boven, met een lichte wenkbrauwstreep, een fijn gestreepte grijze borst, fijne bandering op de flanken en een witte buik. In broedkleed, vanaf april, zijn gezicht, hals en onderdelen roestrood en de bovendelen zwart, rood en grijs geschubd. In de vlucht een smalle witte vleugelstreep en een lichtgrijze, fijn gebandeerde stuit. Jonge vogels hebben fijne lichte randjes met een donkere binnenrand op de bovendelen en een licht bruingeel getinte borst. De seksen zijn vrijwel gelijk; het vrouwtje is in broedkleed iets bleker.
Verwarringssoorten
De kleine grijze snip Limnodromus griseus heeft een veel langere snavel en een witte wig op de rug die in de vlucht te zien is. De drieteenstrandloper Calidris alba is kleiner en bleker, met een donkere vlek bij de vleugelbocht, en rent met de golven mee. De zilverplevier Pluvialis squatarola heeft een kortere, dikke snavel, een grote kop en zwarte oksels. De brandingloper Calidris virgata heeft een kortere, stompe snavel met gele basis, gele poten en een witte staart met zwarte eindband.
Leefgebied
Wadplaten, zandstranden, lagunes, zoutpannen en garnalenkwekerijen langs de kust. Pikt en prikt in modder en zand, vooral naar kleine schelpdieren die hij in zijn geheel inslikt, en daarnaast naar kreeftjes en wormen. Rust bij hoogwater in dichte groepen. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia een zeldzame doortrekker langs de kusten van de Stille Oceaan en de Caraïbische Zee. In Ecuador een schaarse doortrekker en wintergast langs de kust, vooral in de zoutpannen van Santa Elena. In Peru een schaarse doortrekker en wintergast langs de kust. Op de Galápagos een zeldzame gast. Uit Bolivia zijn slechts enkele meldingen. Broedt op de hoge arctische toendra; de Amerikaanse vogels overwinteren vooral aan de kusten van Vuurland en Patagonië, in het zuidoosten van de Verenigde Staten, in het noorden van Brazilië en plaatselijk langs de Pacifische kust.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op doortrek in oktober–november en april–mei in de zoutpannen van Santa Elena (Ecuador) en op wadplaten en stranden van Noord-Peru; meestal enkelingen of kleine groepen tussen andere steltlopers. In april en mei dragen sommige vogels al het roestrode broedkleed.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De wereldstand neemt af; de ondersoort rufa, die door Zuid-Amerika trekt, is sinds de jaren tachtig met ongeveer driekwart afgenomen, vooral door het verminderde aanbod van degenkrabeieren in de Delaware-baai, verlies van rustplaatsen en veranderingen in het arctische broedgebied.
Wetenschappelijke naam
Calidris canutus | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Tringa Canutus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Calidris werd in 1804 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Grieks kalidris of skalidris, een woord van Aristoteles voor een niet nader bekende grijze vogel van de waterkant. De soortnaam verwijst naar koning Knoet (Canute) van Engeland, Denemarken en Noorwegen (ca. 995–1035); Linnaeus (1758) volgde Ray's Canuti avis, 'vogel van Knoet'. Volgens de legende gold de vogel voor Knoet als lekkernij; sommige auteurs zien in de naam een nabootsing van de korte, knorrende roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.