Alle soorten › Steltloperachtigen › Strandlopers en snippen › Steenloper
Steenloper | Arenaria interpres
Ruddy Turnstone | Vuelvepiedras común | Vira-pedras
De steenloper is een gedrongen, bont getekende steltloper die, zoals de naam zegt, met zijn korte, wigvormige snavel stenen, schelpen en wier omdraait op zoek naar voedsel. Hij broedt rond de hele Noordpool en overwintert op kusten over de hele wereld. In het gidsgebied is hij een algemene wintergast op rotskusten, stranden en in havens, ook op de Galápagos.
Geluid
Een snel, ratelend tuk-e-tuk-tuk en een kort kuk, vooral in de vlucht en bij onderlinge ruzies.
Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–25 cm, een gedrongen steltloper met een korte, wigvormige, zwarte snavel met licht opgewipte punt en korte, oranjerode poten. In broedkleed, vanaf maart–april, zijn de bovendelen kastanjebruin en zwart, kop en borst wit met een zwart patroon en de buik wit; het vrouwtje is doffer en bruiner. In winterkleed bruin, met een donkere, onregelmatige borstvlek, een witte buik en doffer oranje poten. In de vlucht een bont patroon van witte rug, witte vleugelstreep, witte vlek op de vleugelbasis, witte stuit en zwarte staartband. Jonge vogels zijn bruiner, met lichte schubjes op de bovendelen.
Verwarringssoorten
De brandingloper Calidris virgata, die dezelfde rotskusten gebruikt, is grijzer, zonder zwarte borstvlek, met geelgroene poten en een witte staart met zwarte eindband. De Amerikaanse grijze ruiter Tringa incana is effen grijs, langer van snavel en hoger op de poten. In winterkleed kan een steenloper tussen wier op een donkere rots verdwijnen, maar het bonte vliegbeeld is kenmerkend.
Leefgebied
Rotskusten, golfbrekers, pieren, zandstranden met aanspoelsel, wadplaten, guano-eilanden en havens; op de Galápagos lavakusten en stranden tussen zeeleeuwen. Bijna alleen aan zee. Draait met de snavel stenen, schelpen en wier om en eet de kreeftjes, wormen en insecten die eronder zitten; neemt ook aas, visafval en soms eieren van zeevogels. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wintergast langs de kusten van de Caraïbische Zee en de Stille Oceaan. In Ecuador en Peru wintergast langs de hele kust. Op de Galápagos een algemene wintergast op de kusten van vrijwel alle eilanden. In Bolivia een zeldzame gast in het binnenland. Broedt circumpolair op de arctische toendra en kusten en overwintert op kusten van vrijwel de hele wereld, in Amerika tot het zuiden van Zuid-Amerika.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Van september tot april op rotskusten, golfbrekers en in havens, bijvoorbeeld in Salinas (Ecuador), in de haven van Callao en op de kades van Puerto Ayora op Santa Cruz (Galápagos); rond vismarkten en aanlegsteigers laat hij mensen vaak dicht naderen.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De wereldstand neemt af, vooral door verlies van wadplaten en voedsel langs de trekroutes, zoals het verminderde aanbod van degenkrabeieren in de Delaware-baai, en door veranderingen in het arctische broedgebied.
Wetenschappelijke naam
Arenaria interpres | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Tringa Interpres; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Arenaria werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn arenarius, 'in het zand levend', van arena, 'zand'. De soortnaam komt van Latijn interpres, 'tolk, boodschapper'; Linnaeus verwarde in 1741 op Gotland een dialectwoord voor de tureluur met het Zweedse woord voor 'tolk'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Gotland, Zweden.