Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Kaptangare

Kaptangare | Nemosia pileata

Hooded Tanager | Tangara encapuchada | Saíra-de-chapéu-preto

De kaptangare is een kleine, blauwgrijs en witte tangare van open bossen, rivierbossen en bosranden in het laagland. Het mannetje heeft een zwarte kap en beide seksen hebben een opvallend lichtgele iris. Paren en kleine groepjes zoeken rustig in de kronen naar insecten, vaak in gemengde groepen.

Kaptangare (Nemosia pileata)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept hoge, dunne tsit-tonen, vaak in snelle reeksen; de zang is een korte, droge serie hoge tsjiptonen.

Luister: ZangXC1136833

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een korte, puntige snavel. Het mannetje is van boven blauwgrijs, met een zwarte kruin die doorloopt over de wangen en de zijkanten van de hals; de teugel is wit. De onderdelen zijn wit. Het vrouwtje mist het zwart: kop en bovendelen grijs, de onderdelen wit met een okerkleurige waas op borst en flanken. Beide seksen hebben een lichtgele iris en lichte poten. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De tweekleurige spitssnavel Conirostrum bicolor leeft ook op riviereilanden, maar is van onderen grijzig tot bleek okerkleurig, zonder zwarte kap, met een rode iris. Het mannetje van de roodbuikspitssnavel Conirostrum speciosum is blauwgrijs met een kastanjebruine onderstaart en een witte vleugelvlek. De bisschopstangare Thraupis episcopus is groter en egaal blauwgrijs, zonder wit van onderen.

Leefgebied

Kronen en randen van open, droog en halfvochtig bos, rivierbos, bomen op riviereilanden en in várzea, galerijbos in savannen en bomen in parken en tuinen, vooral in het laagland tot ongeveer 500 m. Zoekt in de kronen naar insecten op bladeren en takken en eet ook kleine vruchten. Het nest is een kleine kom in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland in het noorden, de vallei van de Magdalena, de llanos en plaatselijk in het uiterste zuiden langs de Amazone. In Ecuador niet bekend. In Peru vooral in het noordoosten langs de Amazone en grote rivieren, en in het zuidoosten in Madre de Dios. In Bolivia verspreid in het laagland van het noorden en oosten, tot in de Chaco. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, een groot deel van Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs de Amazone bij Iquitos en Leticia op riviereilanden en in bomen langs de oevers, en in het noorden van Colombia in droog bos en bosranden; let in gemengde groepen op een kleine grijze vogel met een witte onderkant en een lichtgele iris.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid en plaatselijk vrij algemeen; verdraagt halfopen en verstoord bos.

Wetenschappelijke naam

Nemosia pileata | (Boddaert, 1783)

Boddaert beschreef de soort in 1783 als Tanagra pileata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nemosia werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks nemos, 'open plek in het bos, dal'. De soortnaam komt van Latijn pileatus, 'met kap', naar de zwarte kap van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.