Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Kapucijnerlijster

Kapucijnerlijster | Turdus olivater

Black-hooded Thrush | Zorzal cabecinegro | Sabiá-de-cabeça-preta

De kapucijnerlijster is een lijster van het bergbos in het noorden van Zuid-Amerika, waarvan het mannetje een zwarte kap heeft op een olijfbruin lichaam. In het gidsgebied komt hij alleen in het noorden van Colombia voor, in de geïsoleerde gebergten en de noordelijke Oostelijke Cordillera. Het verspreidingsgebied is sterk versnipperd, met verschillende ondersoorten per bergmassief.

Kapucijnerlijster (Turdus olivater)
Foto: Fernando Flores from Caracas, Venezuela — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een gevarieerde reeks heldere, fluitende frasen, vaak herhaald en lang volgehouden, vooral in de vroege ochtend. De roep is een zacht tsjuk.

Luister: ZangXC481597

Opname: Rolf A. de By — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–24 cm. Het mannetje heeft een zwarte kop, keel en bovenborst, die scherp afsteken tegen de olijfbruine bovendelen en de geelbruine tot okerkleurige onderdelen. De snavel en de smalle oogring zijn geel, de poten geelbruin. Het vrouwtje is van boven olijfbruin, met een bruinere kop zonder zwarte kap, een lichte, bruin gestreepte keel en okerbruine onderdelen; haar snavel is donkerder. Jonge vogels hebben lichte vlekken op de bovendelen en donkere vlekken op de onderdelen.

Verwarrings­soorten

De bruinbuiklijster Turdus fulviventris heeft ook een zwarte kop, maar een leigrijze rug, een grijze borst en een roestbruine buik. Het mannetje van de geelpootlijster Turdus flavipes heeft een zwarte kop, maar ook zwarte vleugels en staart en een grijze rug en buik. De reuzenlijster Turdus fuscater is groter en egaal donker. Vrouwtjes lijken op andere bruine lijsters, zoals Grays lijster Turdus grayi, die lichter en meer zandbruin is en in lager, open terrein leeft.

Leefgebied

Vochtig bergbos, nevelwoud, bosranden, oud secundair bos en koffieplantages met schaduwbomen, ongeveer tussen 800 en 3000 m. Zoekt op de grond en in de onderste en middelste lagen naar insecten en vruchten. Het nest is een kom in een boom of struik.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Sierra Nevada de Santa Marta, de Serranía de Perijá en het noorden van de Oostelijke Cordillera; een geïsoleerde ondersoort is bekend uit de Centrale Cordillera in Cauca. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de gebergten van Venezuela, op de tepuis en in aangrenzend Guyana en Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de Sierra Nevada de Santa Marta, bijvoorbeeld langs de weg naar San Lorenzo, in de vroege ochtend langs bosranden en bij bomen met vruchten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In Colombia afhankelijk van bergbos in een klein aantal gebergten, waar ontbossing plaatselijk een bedreiging vormt; de ondersoort in Cauca is weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Turdus olivater | (de Lafresnaye, 1848)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1848 als Merula olivatra; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Turdus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Latijn turdus, 'lijster'. De soortnaam komt van Latijn oliva, 'olijf', en ater, 'zwart', naar de olijfkleurige rug en de zwarte kap. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Caracas, Venezuela.