Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kastanjebandtapuittiran
Kastanjebandtapuittiran | Ochthoeca thoracica
Maroon-belted Chat-Tyrant | Pitajo pechicastaño | Chasco-tirano-de-cinta-castanha
De kastanjebandtapuittiran is een kleine, donkere tapuittiran van bergbeken en vochtige ravijnen in het nevelwoud van Peru en Bolivia. Hij zit laag op een tak of steen boven stromend water en vliegt kort uit naar insecten. Hij werd vroeger tot de grijsrugtapuittiran gerekend, maar heeft een donker kastanjebruine borstband in plaats van een geheel roodbruine buik.
Geluid
Een hoge, dunne, dalende fluittoon, ongeveer tsiiiuu, met tussenpozen herhaald en boven het geruis van het water te horen; daarnaast korte, scherpe tsip-roepen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm, met een rechte houding, een korte, zwarte snavel en een vrij lange staart. Kop, bovendelen, vleugels en staart zijn donker leigrijs tot zwartachtig, met een korte witte wenkbrauwstreep boven het oog. Over de borst loopt een brede, donker kastanjebruine band; keel en buik zijn leigrijs. Duidelijke vleugelstrepen ontbreken. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer en bruiner.
Verwarringssoorten
De grijsrugtapuittiran Ochthoeca cinnamomeiventris, ten noorden van het verspreidingsgebied in Ecuador en Colombia, heeft een geheel kastanjebruine buik. De roodborsttapuittiran Ochthoeca rufipectoralis heeft een bruine rug, een lange witte wenkbrauwstreep tot in de nek, een lichtere oranjerode borstband en een roodbruine vleugelstreep, en is niet aan water gebonden. De bergbeektachuri Serpophaga cinerea, ook aan stromend water, is kleiner, lichtgrijs en wit, zonder borstband.
Leefgebied
Beken, watervallen en vochtige ravijnen in nevelwoud en hoger bergbos aan de oostflank van de Andes, meestal tussen 1700 en 3000 m. Zit laag en rechtop op een tak, wortel of steen dicht bij het water, vliegt kort uit naar vliegende insecten en keert terug naar een zitplaats. Leeft solitair of in paren. Het nest is een kom van mos in een nis van een rotswand of oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: aan de oostflank van de Andes, van het noorden (Amazonas en San Martín) zuidwaarts tot Puno. Bolivia: in de Yungas van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Het hele verspreidingsgebied ligt binnen het gidsgebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg een beek of bergweg door nevelwoud op 2000–3000 m en kijk naar takken en stenen vlak boven het water; de vogel zit vaak laag in de schaduw onder overhangende begroeiing. Luister naar de hoge fluittoon boven het geruis van de beek.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is plaatselijk vrij algemeen in bergbos langs beken; ontbossing van beekdalen tast het leefgebied plaatselijk aan.
Wetenschappelijke naam
Ochthoeca thoracica | Taczanowski, 1874
Taczanowski beschreef de soort in 1874 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ochthoeca werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks okhthos, 'oever' of 'heuvel', met oikos, 'woning'. Latijn thoracicus, 'van de borst', naar de kastanjebruine borstband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chilpes, Peru.