Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Kastanjebekarde

Kastanjebekarde | Pachyramphus castaneus

Chestnut-crowned Becard | Anambé castaño | Caneleiro

De kastanjebekarde is een roestbruine bekarde van bosranden en rivieroevers in het laagland ten oosten van de Andes. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk. De grijze band die de kastanjebruine kruin van achteren omzoomt, onderscheidt hem van de andere bruine bekardes.

Kastanjebekarde (Pachyramphus castaneus)
Foto: TonyCastro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks zachte, klagende fluittonen, vaak licht dalend, zoals 'tieuw, tie-tie-tie'. Ook korte, zachte roepjes.

Luister: ZangXC1187401

Opname: Faustino Hollmann — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–14,5 cm, met een grote kop en een korte, dikke snavel. De bovendelen zijn helder roestbruin, de kruin donker kastanjebruin, van achteren begrensd door een grijze band die van achter het oog rond de nek loopt. De teugels zijn lichtgeelbruin. De onderdelen zijn lichter kaneel tot okergeel, met een lichtere keel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kaneelbekarde Pachyramphus cinnamomeus leeft ten westen van de Andes en mist de grijze nekband. Het vrouwtje van de grijze bekarde Pachyramphus rufus heeft een witachtige keel en lichtere onderdelen, zonder grijze band. Het vrouwtje van de zwartkapbekarde Pachyramphus marginatus heeft een roestbruine kruin, maar olijfgroene bovendelen en gele onderdelen. De rosse casiornis Casiornis rufus heeft een slankere snavel en een andere houding.

Leefgebied

Randen van vochtig bos, várzea, oeverbos, riviereilanden, secundair bos en open bos met verspreide bomen in het laagland en de uitlopers van de Andes, tot ongeveer 1200 m. Zoekt insecten en wat vruchten in de middelste etage en de kruinen, vaak in gemengde groepen. Het nest is een groot, bolvormig bouwsel met een ingang aan de zijkant, hoog in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland en de uitlopers ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland en de uitlopers. In Peru in het Amazonelaagland en de uitlopers van de oostflank. In Bolivia in het noorden en in de uitlopers van de Andes. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, het Amazonegebied van Brazilië en verder zuidelijk tot het zuidoosten van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bosranden, open plekken bij lodges en langs rivieroevers in het Amazonelaagland. De zachte, klagende zang verraadt de vogel vaak eerder dan het kleed.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt bosranden en secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Pachyramphus castaneus | (Jardine & Selby, 1827)

Jardine & Selby beschreef de soort in 1827 als Tityra castanea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pachyramphus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks pakhus, 'dik, stevig', en rhamphos, 'snavel'. De soortnaam is Latijn castaneus, 'kastanjebruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië.