Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Kastanjezanger
Kastanjezanger | Setophaga castanea
Bay-breasted Warbler | Reinita castaña | Mariquita-de-peito-castanho
De kastanjezanger is een vrij grote, gedrongen zanger die broedt in de sparrenbossen van Canada, waar zijn aantal sterk meebeweegt met plagen van sparrenbladrollers. Hij overwintert van Panama tot het noordwesten van Venezuela. In het gidsgebied is hij vooral in het noorden van Colombia een regelmatige wintergast; verder naar het zuiden wordt hij snel zeldzaam.
Geluid
De roep is een zacht tsjip, in de vlucht een hoog sie. De zang is een reeks zeer hoge, dunne tonen, ongeveer tiesie-tiesie-tiesie; in het gidsgebied vooral in het voorjaar te horen.
Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm, met een vrij dikke snavel en een korte staart. In het winterkleed zijn de bovendelen olijfgroen met vage donkere streepjes, de kop groenig met een vage lichte wenkbrauwstreep. De onderdelen zijn vaal geelwit tot zeemkleurig en vrijwel ongestreept, de onderstaartdekveren okerkleurig; vaak, vooral bij mannetjes, een zweem kastanjebruin op de flanken. Twee brede witte vleugelstrepen. De poten zijn donkergrijs. In maart en april heeft het mannetje een kastanjebruine kruin, keel en flanken, een zwart masker en een roomkleurige halsvlek; het vrouwtje heeft dan minder en valer kastanjebruin.
Verwarringssoorten
De zwartkopzanger Setophaga striata heeft in het winterkleed een gestreepte borst, witte onderstaartdekveren en lichte, geelachtige poten. De roestflankzanger Setophaga pensylvanica in winterkleed heeft een ongestreepte, heldergroene rug, een grijze kop met witte oogring en grijswitte onderdelen. Vrouwtjes van de sparrenzanger Setophaga fusca hebben een donkere wangvlek en lichte strepen op de rug.
Leefgebied
In de winter in bosranden, secundair bos, oeverbos, schaduwkoffie en halfopen terrein met bomen in het laagland en op de lagere hellingen, meestal onder 1500 m. Zoekt insecten in de middelste en hogere lagen van het gebladerte, vaak in gemengde groepen, en eet in de winter ook veel vruchten en nectar. Broedt niet in het gidsgebied; het nest ligt in naaldbomen in het noorden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: vrij algemene wintergast in het Caribisch laagland, het Magdalenadal, het noorden van de Pacifische kuststrook en op de lagere hellingen van de noordelijke Andes; naar het zuiden schaarser. Ecuador: zeldzaam, met enkele meldingen, vooral in het noordwesten. Peru en Bolivia: hooguit losse meldingen. Buiten het gidsgebied broedt de soort in Canada en het noordoosten van de Verenigde Staten en overwintert ze vooral van Costa Rica en Panama tot het noordwesten van Venezuela.
Hoe en wanneer kijken
Zoek tussen november en maart in gemengde groepen langs bosranden en bij vruchtdragende bomen in het noorden van Colombia, zoals rond de Sierra Nevada de Santa Marta en in de Urabá-regio. Let op de combinatie van brede witte vleugelstrepen, ongestreepte zeemkleurige onderdelen en donkere poten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand schommelt sterk met plagen van sparrenbladrollers in het broedgebied en is op lange termijn afgenomen; in het winterverblijf gaat laaglandbos verloren.
Wetenschappelijke naam
Setophaga castanea | (Wilson, 1810)
Wilson beschreef de soort in 1810 als Sylvia castanea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs (genitief sētos), 'mot', en -phagos, '-etend', dus 'motteneter'. De soortnaam komt van Latijn castaneus, 'kastanjebruin', naar de kastanjebruine keel en flanken van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pennsylvania, Verenigde Staten.