Alle soorten › Steltloperachtigen › Plevieren › Killdeerplevier

Killdeerplevier | Charadrius vociferus

Killdeer | Chorlitejo culirrojo | Batuíra-gritadeira

De killdeerplevier is een grote, langstaartige plevier met twee zwarte borstbanden, die zijn naam dankt aan zijn luide roep. In het gidsgebied leeft een eigen, standvogelende ondersoort, peruvianus, in de droge kuststrook van Ecuador en Peru. Hij broedt vaak ver van water, op akkers, weiland en kale grond bij dorpen.

Killdeerplevier (Charadrius vociferus)
Foto: Rhododendrites — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, schel kie-die of die-ie, vaak in reeksen herhaald, ook 's nachts. Bij verstoring een snel, trillend tie-tie-tie.

Luister: ZangXC1146761

Opname: Rory Nefdt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–26 cm, met een vrij lange staart en lange vleugels. De bovendelen zijn bruin, de onderdelen wit, met twee zwarte banden over de borst. Het voorhoofd en een streep achter het oog zijn wit, de kop verder bruin met een zwarte teugel. Het oog heeft een rode oogring. In vlucht vallen de oranjebruine stuit en staartbasis en de witte vleugelstreep op. De snavel is zwart, de poten zijn vleeskleurig. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben kort na het uitkomen maar één borstband.

Verwarrings­soorten

De amerikaanse bontbekplevier Charadrius semipalmatus is veel kleiner, met één borstband, een korte, oranje snavelbasis en oranje poten. De dikbekplevier Anarhynchus wilsonia heeft één brede borstband en een zware zwarte snavel. De halsbandplevier Anarhynchus collaris is kleiner en slanker, zonder witte halsband en met één smalle borstband. Geen van deze soorten heeft de oranjebruine stuit.

Leefgebied

Open, kale of kortbegroeide grond: akkers, weiland, irrigatiegebieden, grindbanken van rivieren, randen van lagunes, vliegvelden en braakliggend terrein bij dorpen, vooral in het laagland van de kust, plaatselijk tot hoog in de westelijke dalen. Zoekt insecten en andere ongewervelden op de grond, met de voor plevieren typische afwisseling van rennen en stilstaan. Het nest is een kuiltje op kale grond; bij verstoring lokken de ouders met een gebroken-vleugelvertoning.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het droge zuidwesten (ondersoort peruvianus). In Peru langs de hele kust en in de westelijke dalen. In Colombia alleen als zeldzame wintergast uit Noord-Amerika, vooral in het noorden. In Bolivia niet of nauwelijks vastgesteld; op de Galápagos dwaalgast. Buiten het gidsgebied van Noord-Amerika tot Midden-Amerika en het Caribisch gebied, en in het noorden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op akkers, in rivierdalen en bij irrigatiegebieden langs de Peruaanse kust en in het zuidwesten van Ecuador. De vogels maken zich vaak eerst met hun roep bekend en rennen dan over de kale grond weg.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). De aantallen in Noord-Amerika zijn al tientallen jaren aan het afnemen; de standvogels in het gidsgebied lijken plaatselijk talrijk en verdragen akkerland goed.

Wetenschappelijke naam

Charadrius vociferus | Linnaeus, 1758

Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Charadrius voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks kharadrios, een niet geïdentificeerde, onopvallend gekleurde nachtvogel van ravijnen en rivierdalen (van kharadra, 'ravijn'). De soortnaam komt van Latijn vociferus, 'luid roepend', naar de luide roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, VS.