Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Kleine boself
Kleine boself | Chaetocercus bombus
Little Woodstar | Estrellita chica | Estrelinha-pequena
De kleine boself is een van de kleinste vogels van het gidsgebied en leeft vooral in de bossen van het westen van Ecuador en het noordwesten van Peru. Het mannetje heeft een roze-paarse keel en een okerkleurige borstband. De soort komt plaatselijk en in lage aantallen voor en is door bosverlies achteruitgegaan.
Geluid
Meestal stil. Zachte, droge tsip-tonen; de vleugels zoemen zacht in de vlucht.
Opname: Dušan M. Brinkhuizen — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
6–7 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje is bronsgroen van boven, met een glanzend roze-paarse keel, een okerkleurige vlek of streep achter het oog en een okerkleurige band over de borst. De flanken zijn groen met kaneelkleur, en de korte, gevorkte staart is donker. Het vrouwtje is groen van boven en warm kaneel- tot okerkleurig van onder, met een donkere oorvlek en een roodbruine staart met een zwarte band.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de esmeraldasboself Chaetocercus berlepschi heeft een paarse keel en een witte borstband; het vrouwtje is witachtig van onder. De kortstaartboself Myrmia micrura heeft een zeer korte staart en witachtige onderdelen en leeft in droog struweel aan de kust. De purperkraagkolibrie Myrtis fanny is iets groter, met een langere, licht gebogen snavel; het mannetje heeft een blauwgroene keel. De witbuikboself Chaetocercus mulsant heeft een witte borstband en buik en leeft hoger in de Andes.
Leefgebied
Randen en open plekken van vochtig en halfvochtig bos, droogbos, oude secundaire groei, plantages met schaduwbomen en tuinen, van het laagland tot ongeveer 2000 m. Zoekt nectar aan kleine bloemen in struiken en bomen, vaak hoog, en vangt kleine insecten. Het nest is een klein napje van plantenpluis op een tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador in het westen, van Esmeraldas en Pichincha zuidwaarts tot El Oro en Loja. In Peru in het noordwesten, in Tumbes, Piura, Lambayeque en Cajamarca. In Colombia slechts enkele meldingen in het zuidwesten, in Nariño. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bij bloeiende bomen en struiken aan bosranden en in tuinen in de heuvels van West-Ecuador en Noordwest-Peru. Let op zeer kleine kolibries die als een insect voor de bloemen hangen, vaak hoog in een boom.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De soort heeft een versnipperd verspreidingsgebied, en de stand neemt af door het kappen en versnipperen van bos in het westen van Ecuador en het noordwesten van Peru.
Wetenschappelijke naam
Chaetocercus bombus | Gould, 1871
Gould beschreef de soort in 1871 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chaetocercus werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks khaitē, 'haar', met kerkos, 'staart'. De soortnaam komt van Latijn bombus, 'gezoem', van Grieks bombos; waarschijnlijk naar het hommelachtige vliegen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Citado, Ecuador.